İblisin sıfatlarından biri karamsarlıktır. Yani iblis karamsar ve mahzundur. O, Allah'tan ümidini kesmiş ve…

İblisin sıfatlarından biri karamsarlıktır. Yani iblis karamsar ve mahzundur. O, Allah'tan ümidini kesmiş ve cehenneme razı olmuş bir mahluk sayılır. “Bana ne” düşüncesi onundur. Tam da iblisin yoldan çıkardığı insanda karamsarlık ve kötümserlik galip gelir. Karamsar insan yarında aydınlık görmez. Bütün olaylarda yalnızca facia ve azap arar. İyimser insan ise daima kolaylık ve sevinç, ferahlık ve neşe üzeredir. İnsanın karamsar değil, neşeli olması Allah'ın hoşuna gider. Padişahın hoşuna ondan umutlu olanlar gider, ümidini kesenler değil. Her durumdan nasıl iyilik bulabiliriz? Hastalık gelirse, dua etmek için fırsat doğdu diye sevinmek mümkün, çünkü hastanın duası kabuldür. Maiyetindekilerin itaatsizliği yaşanırsa ve bundan kalp incinirse, günahların kefareti hakkında düşünülebilir. Yakınlar, dostlar terk ederse, ihanet ederse, onların aslı ortaya çıktığı, hainleri bağrına basmaktan kurtulduğu için insan şükretse yerindedir; ayrıca onlardan nefret etmeden, önceden de şimdi de tanımadığı milyonlarca insanın arasına katıp göndermek gerekir – böyle bir insan bana yabancıdır düşüncesine varmak ve hatırlamamak, tamamen unutmak lazımdır. Rızıkta bir sıkıntı hissederse, rızka Allah'ım kefildir diyerek gönülden dua edip yol göster diye yalvarmak lazımdır. Genellikle ferasetsizlere, alçaklara ve cahillere rastlamak mümkündür, onları gıybet etmemek, bilakis onlardan uzak durarak kendini korumak ve onlara merhamet nazarıyla bakmak gerekir. İnsan kendini başkalarından üstün tutmazsa huzurlu yaşar. Varacağı menzili hatırlarsa rahat yürür. En önemlisi, çok konuşmaktan kendini tutarsa hayatı çok sakin geçer. İnsan belki büyük günahlar işlemiştir. Onları hatırlayınca dünya gözüne karanlık olur — hemen istiğfar ve tövbe etmek ve o anda kalbinin içinden bu sözleri söylemek iyidir, ruh hafifler, hatalar taş gibi onu karanlık bataklığa çökertmez. Hayatta her şey kolay; sosyal ağda biz insanların yalnızca bir anını görürüz, onlar da dert çeker; onlarda da çok acı var; onların gösterileri dikkatle bakılırsa çok gülünçtür. Kendi köşesinde helal rızıkla, sadık insanlarla huzur içinde yaşamak güzeldir. Derin bir nehir gibi sükûnet büyük kudret verir, ben huzurluyum diye övünmemek olumlu bir işarettir. İnsanlara, hayvanlara merhamet gözüyle bakmak; cahillerin eziyetini kalbe sokmamak; kalbi katılaşmışların meclisinden uzaklara kaçmak; insanları kınamamak sekînetin anahtarıdır. Kimseye yapışıp kalmayan kazanır — isteyen kalsın, istemeyen gitsin. Kalanlara şefkatli ol, gidenleri unutmaya çalış. Hayat çok güzel, yaşamak çok makul bir iş. Dünyada günah çoğaldı diye endişe eden kendine gelsin, günahlardan sakınsın, Allah'a ağlayarak yalvarsın, bu kâfidir. Halkın hakkına dua etmek, hayırlı amellerini dile dolamamak, ben, ben, ben diyerek kendini göstermemek güzel bir tavırdır. Bu arada, iş-iş-iş diye köle olmayan hürdür. Hür, özgür insan günün bir kısmında çalışır, bir kısmında dinlenir, bir kısmında ibadet eder. İşten maksat sadece rızka sebep olmaktır, iş uğruna birine ya da işin kendisine köle olmak değil. İnsanlar bize ilgi göstermezse ne olmuş? Mecbur değiller. Yardım etmezse ne olmuş? Mecbur değiller. Biz ilgi gösterirsek, yardım edersek yeter. Hayattan ders almamış ve derse ihtiyaç duymayan kişiye nasihat — sağır kulağa saz çalmak değil mi? Hepimize iyimserlik, geniş gönüllülük, tebessüm, muhabbet yâr olsun! Hayırlı Cumalar, azizlerim!