Үй-бүлө куруудан максат эмне?
Өзбек тилинен которулду · Түп нуска
Үй-бүлө куруудан максат эмне? Муну баары билчүдөй, бирок жаштарыбыз үчүн эскертүү катары белгилеп коюуну туура таптык. Үй-бүлө — адамдын табигый муктаждыктарынын бири. Адам чоңойгон сайын жалгыздык сезимин тереңирээк сезет. Кимдир бирөөгө таянуу жана жакын болуу муктаждыгына туш болот. Үй-бүлө куруу дал ушул боштукту толтурат: татыктуу кызга үйлөнүү жана татыктуу жигитке турмушка чыгуу менен балагатка жеткен жигит менен кызда бүтүндүк сезими пайда болот. Чынында да, бул илахий чындыкты ачыкка чыгарат: энебиз Хавва алейхиссалам атабыз Адам алейхиссаламдын кабыргасынан жаратылган, эр менен аял өзүнүн өмүрлүк жолдошу менен жуп болмоюнча өзүн жарым сезе берет. Мындан келип чыгат: үй-бүлө куруу — рухий жана сезимдик бүтүндүктүн негизи, адамдын дүйнө жашоосунда бактылуу жана тынч жашашынын пайдубалы. Экинчиден, дене абалы үй-бүлөлүү болууну талап кылат. Денеде пайда боло турган белгилүү муктаждыктар үй-бүлөлүк адал мамилелер менен гана канааттандырылат жана бул адамдын дене саламаттыгын камсыз кылат. Үчүнчүдөн, урпак калтыруу максаты. Адам, Кудай буюрса, карыйт, күчтөн кетет, жаш өткөн сайын кайгылар коюуланып, келечек тумандуу түскө кирет. Ошондо адам өзү үчүн орун басар, аны жакшы көрө турган, мээрим-мухаббат менен кызматын кыла турган перзент керектигин түшүнөт. Перзент ата-эненин тегин жана сапаттарын өзүндө чогултуп, улантып кетет. Ата-энелер перзенттеринин келбетинде жашай беришет. Перзент ата-энени тирүү кезинде ыраазы кылып, жарык күндөрдү белек кылат, дүйнөдөн өткөндөн кийин акысына дуба кылып, мүрзөлөрүн нурлар менен толтурат. Перзенттер көп болушу керек. Үй-бүлөнү пландаштыруу жана пландай сандагы бала чоңойтом дегендер адашат. Мээрим-ырайымдуу кылып чоңойтулган перзенттер бири-бирине таяныч болушат, жашоонун ар түрдүү апааттарын жана машакаттарын чогуу жеңип чыгышат. Дагы кайталоого болот: мында тууганчылык байланышы (силаи рахим) өтө маанилүү: бири-бирин жакшы көрүү, бири-бирин аяо, бири-биринин көңүлүн эске алуу, бири-бирине насаат кылуу жана бири-биринин сырларын сактоо. Кээде бир туугандарды бири-бирине көралбастык жана кастыкта көрөбүз: ийгиликтерине кубануунун ордуна күйүшөт; мусибаттарына сүйүнүшөт; бири-бирин эч качан дос катары түшүнүшпөйт, дилин оорутушат; бири-бири жөнүндө жалаң ачуу менен, жаман жоруу-шектенүүлөр менен сүйлөшөт. Бул жакшы эмес. Урматтуу жаш досторум! Жашоо — узакка созула турган сапар. Бул сапарда кыйынчылык менен кубанычтар бирге жүрөт. Кыйынчылык оор болгону үчүн көп, кубаныч ырахаттуу болгону үчүн аз көрүнөт. Маанай чөккөн учурларда, оорулуу күндөрдө, жакырчылыкта жана жетишпестикте сизге жолдош боло турган, сырларыңызды сатпай турган, кемчиликтериңизге сабыр кыла турган жар зарыл. Үйлөнсөңүз, аялыңыздын тили уу болсо, сизди тоотпосо, сырларыңызды сатса, бир аздан капа болуп, кетем деп көчөгө чуркаса, ажырашым бер деп ызылдаса, жүрөгү дүйнөгө кул болуп, кайра-кайра керек-керексиз нерселерди сатып алгысы келе берсе, жакындарыңызды жаман көрсөтүп турса, баласын сизди байлап турган туткун катары колдонсо, бир өмүр бактысыз жашайсыз. Бул жерде аялдын сулуулугу бир тыйындык пайда бербейт, тескерисинче, сулуулук аны албарсты кылып коёт. Кыздар, силер көп сүйлөгөн, жалкоо, аялдай мүнөздүү, аялынын сырын апасына жана башкаларга айта турган, дүйнөкор, айш-ишретти сүйгөн, калпычы, эки жүздүү, сөзүндө тура албаган, чечим кабыл ала албаган жигитке турмушка чыксаңар, бир өмүр сандалып, сергиттесиңер. Ошол учурларда ал жигиттин көркөмдүгү же атасынын байлыгы же өзүнүн мал-дөөлөтү эч кандай мааниге ээ болбойт. Эң кызыгы, силер кушчалык акылыңар менен азырынча адам тааныбайсыңар, жакшы-жаманды айырмалабайсыңар, дос-душманды ажыратпайсыңар. Жашоодо зарыл болгон адамдык сапаттардан кабарыңар жок. Ошондой экен, урматтуу кыздар, көчөдө өзүн токтоо жана такыба көрсөткөн жигитти; эй жигиттер, өзүн такыба кейипке салган, акылдуу сөздөрдү жаттап алып, үнүн жасалма ийип, ыңылдап наз менен сүйлөгөн, жасалма жерге карап, ыймандуу көрүнүп жаккан жасакер жана амалкөй кызды тааныбайсыңар.
Микрофонду эч ким бербей жаткан «үй-бүлө адистеринин» подкасттарда отуруп алып, төрт саат сүйлөшүңүз жана бири-бириңизди үйрөнүңүз деп берип жаткан деградациялык кеңештерине амал кылып да эч нерсеге жетпейсиз. Атүгүл, биз кемеде сапарга чыгып жатабыз, жарым жолдо бири-бирибизди таштап кетпейбиз деп убадалашып алсаңыз да пайдасыз. Анткени сөз башка, амал башка. Адамдын сапаты жана тарбиясы иш учурунда өзүн көрсөтөт. Кооз чардаган бакадан эмнени күтүүгө болот? «Мен мындаймын, ондоймун», — деп үнүн ийилткен «кыз» эртең бир аз үнүңүз көтөрүлсө, бакырып апасыныкына чуркап, сизге миң жалааны жаадыруудан тартынбашы мүмкүн. Же мен мына ушундай олуялардан деп турган жигит бир аз кежирлене калсаңыз, сизден да бетер майышып кеткенин көрөсүз. Ошондой экен, сөз ата-энеге келип такалат. Урматтуу ата-энелер, тагдыр ишин балдарга калтырбаңыздар. Силер баарын жакшы билесиздер. Адамдарды тааныйсыздар. Кишилердин тек-жайынан, жашоосунан, көрсөткөн өнөр-оюндарынан, адеп-мүнөзүнөн кабарыңыздар бар. Энесин көрүп, кызын ал дешет. Казы болсоң да, карта болсоң да — түпкү тегиңе тартасың дешет. Бала баары бир ата-эненин сапатын кайталайт. Ошондуктан, эң оболу, махалладан балаңыз үчүн жар издеңиздер. Жакшы кыз махалладан чыкпайт дешет. Жакшы, инсаптуу үй-бүлө болсо, колдон чыгарбаңыздар. Келин болсун, күйөө болсун, жети атасын сурастырыңыздар. Күйөө бала менен кылдат маектешип, акыл-зээнин текшериңиздер, иш жана окуу жайларынан кызыгып көрүңүздөр. Мына ушундай текшерүүлөрдөн жакшы өткөн, жоопкерчиликтүү, олуттуу жана акылдуу балдарды күйөө бала кылыңыздар. Бул сөздөрүбүз, чынында, чоң китеп болот. Үй-бүлө жөнүндө түздөн-түз аят жана хадистен өкүм чыгарып алуу татаал. Маселеге хикмат көзү менен кароо керек. Бул сөздөрдүн баары үй-бүлө курганга чейинки маселелер эле. Үй-бүлө курулгандан кийин эмнелер болот, эмнелерди кылуу керек — эми ал башка баптын темасы.
Комментарийлер
Азырынча комментарий жок. Биринчи болуп пикир калтырыңыз.