Отбасын құрудан мақсат не?

Отбасын құрудан мақсат не? Мұны бәрі білетін сияқты, бірақ жастарымызға еске салу ретінде атап өтуді жөн көрдік. Отбасы — адамның табиғи қажеттіліктерінің бірі. Адам ер жеткен сайын жалғыздық сезімін тереңірек сезінеді. Біреуге сүйену мен жақын болу қажеттілігіне тап болады. Отбасын құру дәл осы бостықты толтырады: лайықты қызға үйлену және лайықты жігітке тұрмысқа шығу арқылы балиғат жасына жеткен жігіт пен қызда тұтастық сезімі пайда болады. Шын мәнінде де, бұл илаһи ақиқатты жарыққа шығарады: анамыз Хауа алайһиссалам атамыз Адам алайһиссаламның қабырғасынан жаратылған, ер мен әйел өзінің өмірлік жолдасымен жұптаспайынша, өзін жарты сезіне береді. Бұдан шығатыны, отбасын құру — рухани және эмоционалдық тұтастықтың негізі, адамның дүние өмірінде бақытты әрі тыныш өмір сүруінің іргетасы. Екіншіден, тәндік жағдай отбасылы болуды талап етеді. Тәнде пайда болатын белгілі бір қажеттіліктер тек отбасылық адал қарым-қатынаспен өтеледі және бұл адамның тәндік саулығын қамтамасыз етеді. Үшіншіден, ұрпақ қалдыру мақсаты. Адам, Құдай нәсіп етсе, қартаяды, күштен қалады, жас өткен сайын уайым қалыңдап, болашақ тұманды түске енеді. Сонда адам өзі үшін орынбасар, оны жақсы көретін, мейір-махаббатпен қызметін атқаратын перзент керек екенін түсінеді. Перзент ата-ананың тегі мен қасиеттерін өзінде жинап, жалғастырып кетеді. Ата-аналар перзенттерінің бейнесінде өмір сүре береді. Перзент ата-ананы тірі кезінде риза етіп, жарық күндерді сыйлайды, дүниеден өткен соң, ақысына дұға жасап, қабірлерін нұрға толтырады. Перзенттер көп болуы керек. Отбасын жоспарлап, пәленбай бала өсіремін дегендер адасады. Мейір-қайырымды етіп өсірілген перзенттер бір-біріне сүйеніш болады, өмірдің түрлі апат-машақаттарын бірге жеңеді. Тағы қайталауға болады, мұнда силаи рахым (туыстық байланыс) аса маңызды: бір-бірін жақсы көру, бір-бірін аялау, бір-бірінің көңіліне қарау, бір-біріне насихат айту және бір-бірінің сырын сақтау. Кейде бауырларды өзара көреалмаушылық пен араздықта көреміз: жетістіктеріне қуанудың орнына күйінеді; қайғыларына қуанады; бір-бірін еш дос болып түсінбейді, жүрек жаралайды; бір-бірі туралы тек ызамен, жаман бал мен ойлармен сөйлейді. Бұл жақсы емес. Құрметті жас достарым! Өмір — ұзақ жалғасатын сапар. Бұл сапарда қиындық пен қуаныш бірге жүреді. Қиындық ауыр болғандықтан көп, қуаныш ләззатты болғандықтан аз көрінеді. Күйзеліс сәттерінде, науқас күндерінде, кедейлік пен жетіспеушілікте сізге серік болатын, сырларыңызды сатпайтын, кемшіліктеріңізге сабыр ететін жұп қажет. Үйленсеңіз, әйеліңіздің тілі улы болса, сізді менсінбесе, сырларыңызды сатса, болмашыға ренжіп, кетемін деп көшеге жүгірсе, ажырасуымды бер деп арсылдаса, жүрегі дүниеге құл болып, үнемі керек-керексіз заттарды сатып алғысы келе берсе, жақындарыңызды жаман етіп көрсетіп тұрса, баласын сізді байлап тұратын тұзақ ретінде пайдаланса, бір өмір бақытсыз өмір сүресіз. Бұл жерде әйелдің сұлулығы бір тиындық пайда бермейді, керісінше, сұлулық оны жезтырнаққа айналдырып қояды. Қыздар, сіздер былшылдақ, жалқау, қатын мінезді, әйелінің сырын анасына және басқаларға айтатын, дүниеқұмар, сауыққұмар, өтірікші, екіжүзді, сөзінде тұрақтылық жоқ, шешім қабылдай алмайтын жігітке тұрмысқа шықсаңыз, бір өмір сандалып, сергелдеңге түсесіз. Сол сәттерде ол жігіттің көркемдігі не әкесінің байлығы не өзінің мал-дәулеті маңызға ие болмайды. Ең қызығы, сіз бір тауықтың ақылымен әлі адам танымайсыз, жақсы мен жаманды айыра алмайсыз, дос пен дұшпанды ажыратпайсыз. Өмірде қажет болатын адами қасиеттерден хабарыңыз жоқ. Олай болса, құрметті қыздар, көшеде өзін салмақты әрі тақуа етіп көрсеткен жігітті; ей, жігіттер, өзін тақуа кейіпке салған, ақылды сөздерді жаттап алып, дауысын құбылтып, ыңылдап наздана сөйлейтін, өтірік жерге қарап, ибалыны ойнап алған жалған әрі айлакер қызды танымайсыз.

Микрофонды ешкім бермей жатқан «отбасытанушылардың» подкастарда отырып алып, төрт сағат сөйлесіңіз де, бір-біріңізді зерттеңіз деп беріп жүрген деградациялық кеңестеріне амал етіп те ештеңеге жетпейсіз. Тіпті, біз кемемен сапарға шығып барамыз, жарты жолда бір-бірімізді тастап кетпейміз деп уәделессеңіз де пайдасыз. Өйткені сөз басқа, амал басқа. Адамның қасиеті мен тәрбиесі іс үстінде өзін көрсетеді. Әдемі бақылдаған бақадан не күтуге болады? «Мен мұндаймын, ондаймын», — деп дауысын созып тұрған «қыз» ертең сәл дауысыңыз көтерілсе, айқайлап анасының үйіне жүгіріп, сізге мың жаланы жаудыруға тойымсыз болуы мүмкін. Немесе мен мына сондай әулиеденмін деп тұрған жігіттің сәл қыңырлансаңыз, сізден бетер езіліп кететінін көресіз. Олай болса, сөз ата-анада қалады. Құрметті ата-аналар, тағдыр ісін балаларға қалдырмаңыздар. Сіздер бәрін жақсы білесіздер. Адамдарды танисыздар. Кісілердің тек-тұқымынан, өмірінен, көрсеткен өнері мен ойындарынан, мінез-құлқынан хабарларыңыз бар. Анасын көріп, қызын ал дейді. Қазы болсаң да, қарта болсаң да — түп тегіңе тартасың дейді. Бала, бәрібір, ата-ананың қасиетін қайталайды. Сондықтан, ең алдымен, маһалладан балаңызға жұп іздеңіздер. Жақсы қыз маһалладан шықпайды дейді. Жақсы, инсапты отбасы болса, қолдан шығармаңыздар. Келін болсын, күйеу болсын, жеті атасын сұрастырыңыздар. Күйеумен мұқият сұхбат құрып, ақыл-парасатын тексеріңіздер, жұмыс орны мен оқу орнына қызығып көріңіздер. Міне, осындай тексерістерден жақсы өткен, жауапкершілігі бар, салмақты әрі ақылды балаларды күйеу етіңіздер. Бұл сөздеріміз, шын мәнінде, үлкен кітап болады. Отбасы туралы тікелей аят пен хадистен үкім шығарып алу күрделі. Мәселеге хикмет көзімен қарау керек. Бұл сөздердің барлығы отбасын құрғанға дейінгі мәселелер еді. Отбасы құрылған соң не болады, не істеу керек — енді ол басқа тараудың тақырыбы.