Маълум мешавад, ки баъзе бемориҳои инсон давраи ниҳонӣ доранд – беморӣ дар дохили ҷисм пинҳон шуда мешинад ва…

Маълум мешавад, ки баъзе бемориҳои инсон давраи ниҳонӣ доранд – беморӣ дар дохили ҷисм пинҳон шуда мешинад ва баъд, вақте фурсат ёфт, худро зоҳир мекунад. Монанди ин, бемориҳои маънавии одамизод низ ҳамеша пинҳонанд, кас онро дида наметавонад, барои дидани он андаке илм ва ёрии табиби маънавӣ зарур аст. Хусусан, ҷоҳилӣ – бесаводӣ низ ҷиддитарин беморист, балки модари ҳамаи иллатҳост. Аз ҳама ҷолиб он аст, ки одамон ҷаҳолатро беморӣ намешуморанд. Ба онҳое, ки ҷаҳолатро беморӣ намедонанд, набояд илм дод, зеро онҳо ҳеҷ гоҳ қадри илмро намедонанд. Ба ин маъно, кори хуб аст, ки муаллимони муҳтарам ва устодони азиз ба ягон ҷоҳиле, ки ба остонаи онҳо сар зада наомадааст, илм надиҳанд, ҳатман набояд аз паи ҷоҳил «илм медиҳам» гуфта гашт, то илм ва аҳли илм дар хорӣ ва зорӣ намонанд. Ҳатто ҷоҳилонеро, ки илм талаб карда омадаанд, бояд ронд, то пас аз он ки онҳо «бе илм ҳалок мешавем» гуфта, боз ва боз дарро куфтанд, сазовор бошад, ки дар бораи илм додан мулоҳиза карда шавад. Илмеро, ки бо азобу машаққатҳо ба даст омадааст, ба ҷоҳилон ва разилон надиҳед, дар иваз хору зери пой мегардед.