Okuma daimi yoldaşımız olmalıdır. Alanımdan dolayı yalnız Hazreti Ali Şir Nevai’nin eserlerini okuyorum.

Okuma daimi yoldaşımız olmalıdır. Alanımdan dolayı yalnız Hazreti Ali Şir Nevai’nin eserlerini okuyorum.

Lakin çocuklukta, ergenlik ve öğrencilik yıllarımda okuduğum bazı kitapları karıştırmaya vakit bulmaya başladım.

Yolda, yemek vakti vesaire. Ama her gün yarım sayfa da olsa okuyorum.

Böyle kitaplardan biri Fransız edibi Prosper Mérimée’nin "IX. Charles Saltanatının Vakayinamesi" kitabı oldu. 1986 yılında Taşkent’te, Gafur Gulam adını taşıyan Edebiyat ve Sanat Yayınevi’nde basılmış.

Vaktimden dolayı bu sefer kitaptaki "Mateo Falcone" novellası hakkında kısaca yazacağım.

On yaşındaki oğul evinden sığınak isteyen bir suçluyu bir saat karşılığında satar. Baba ise onun bu ihaneti için onu vurur.

Hikâyenin kısa özeti bu.

Benim için bu hikâye, insanlığın yeni çağdan - 19. yüzyıldan önceki zamanda yaşamış temsilcilerinin, hangi coğrafi mekânda yaşarlarsa yaşasınlar, kurnazlığı, mekkârlığı, hainliği affetmediği, mertliğe ve sadakate, katı geleneklere sıkıca itaat ettiği hakkında bir tasavvur verdi.

Genel olarak novella hakkında çok şey söylenebilir. Kısacası şu ki, bu hikâye ataların değerlerinin helak oluşu hakkında bir trajedidir. Baba pak gönüllü ve güçlü, mücadeleci ve yenilmez ataların temsili ise, çocuk bozulup, hafiflik edip, dünyaya aldanan nesillerin portresini tespit ediyor gibidir.

Prosper Mérimée’nin eserleri hakkında ayrıca söylenecek sözler var. Yazarın tutumunu, hayata, sanata yaklaşımını sonraki novellaların tahlili yoluyla tanıyacağız.