BÜYÜKLERE HATALARINI SÖYLEMEK NE KADAR DOĞRU?

Yeni diye adlandırılan zamanda söz özgürlüğü denen bir afyon toplumlara içirildi. Bu özgürlüğe göre herkes ağzına geleni söyleme edepsizliğini eline geçirdi.

İstibdadın yeni çehresi söz özgürlüğü kılığına girdi. “Herkes nefsinin emrettiğini söylesin, bu adaletin temelidir!” diyen belirsiz kuralın amacı çok korkunçtu. Yani hür diyarları ele geçirme kastıyla oradaki halkları kendi devletlerine karşı ayaklandırmak için bu kural bir araç hâline getirildi. Önce insanlar özgürlüklerinin boğulduğuna inandırıldı. Sonra padişahlar zalim diye tanıtıldı. Özgür söz afyonu yedirildi. Sarhoş olan kalabalık başının üstündeki sığınağa balta kaldırdı.

Biz “Konuşursan hayırlı söz söyle. Yoksa sus!” – emrini almışız.

Bugün büyüklere hatalarını söylemek cesaret diye tespit ediliyor. Burada birkaç ince nokta var: 1. Sen büyük bir insana karşı çıkmaya ne kadar haklısın? Bunu yapman haddini aşmaktır. 2. Büyüklerin huzurunda susmak ve hizmet etmek gençlerin işidir. 3. Büyüklerin yaptığı işin hikmetini anlamaya ilmin, tecrüben ve basiretin henüz yetersiz. Ne zaman onların makamına çıkarsan, hepsini anlarsın. O zamana kadar sabret. Sabırla hiçbir şey kaybetmezsin.

Büyükler kimdir? Her şeyden önce asalet sahipleri, yani soylu nesepten gelen seyyidler, âlimler, emirler, iş başındakiler, yöneticiler; hocalar, babalar, ağabeyler. Onlardan nasihat almak, kadirlerini bilmek, onlara itaat etmek gerekir. Bir kusur meydana gelirse, ıslahları için dua etmek ve beklemek gerekir. Ta ki perde kalkmasın. Edebe ve hayâya halel gelmesin.

Eğer küçük küçüklüğünü bilmezse, büyük büyüklüğünü unutursa, başlar ayak, ayaklar baş olur, atın ve itin izi birbirine karışır, düzen kaybolur. İlim ve hikmet ehli eşiğe düşer, cehalet ve rezalet ehli başköşeye çıkar – adalet kaybolur, zulüm galip gelir.