Борхестің өзбек тілінде шыққан «Әл-Мұтасимге жақындау» кітабын оқып болып, Маркестің «Жүз жылдық жалғыздық»…

Борхестің өзбек тілінде шыққан «Әл-Мұтасимге жақындау» кітабын оқып болып, Маркестің «Жүз жылдық жалғыздық» романының да үлкен бөлігін көзден өткіздім. Оқу негізгі жұмысымнан басқа іспен айналысқанымда болып жатыр. Борхес – қиял мен түрлі кітаптар арасында кезіп жүрген адам. Адам көңіл-күйі мен табиғатын терең талдауға тырысқан, Құдай туралы ойланған, түрлі көзқарастарды салыстырған мықты сөз шебері, ақылы жұмыс істейтін қаламгер. Әрине, дүниетанымыма бір жаңалық алғаным жоқ. Маркестің Борхеске ұқсас тұстары көп. Екеуі де адамдарды жабайыларша, қатыгездерше, немқұрайдыларша сезімсіз суреттейді. Маркес заман мен мекен мәселелерін терең көреді, жағдайды контекстік тұрғыда суретке түсіре алады. Бірақ суреттің өзі мәселені шешпейді. Бұл екеуінің жазбасында жақсылық пен жамандық, хақ пен батыл араласып жатады, әсіресе, Маркесте. Адам секілді тұрақсыз жаратылыс жоқ деген түсінікті сіңіреді. Маркесте Буэндиалар әулетінің әйелдері – Урсула, Ребекка, Ремедиос, Фернанда сияқты әйелдерде тұрақтылық пен пәктік бар. Бұлар мүмкіндігінше ұяты мен ибасын, ар-намысы мен абыройын сақтайды, қалған көпшілік кейіпкерлерде, әсіресе ерлерде азғындық қарапайым құбылыс ретінде ұсынылады. «Жүз жылдық жалғыздық» энциклопедияға да ұқсайды, оқып, жазушының түрлі меңзеулер мен рәміздерге нелерді жасырғанын бір-бірлеп шешіп отыруға да болады.