Дагы мектептер жөнүндө сүйлөшсөк...

Дагы мектептер жөнүндө сүйлөшсөк...

Жаңы Өзбекстан чыныгы маанисинде жаңы.

Анда жаңы деп атаса боло турган сансыз жаңылыктар бар, алардын айрымдары ушунчалык ылдамдык менен жашообузга кирип орношууда, көзүбүз байкабай калууда, бирок биз сак болуп, ар бир жаңылыкты кармап алып, талдап, бизге канчалык жана кандай таасир этээрин билишибиз керек, башкача айтканда, бул жаңылыктын натыйжасында биз эмнени табабыз жана эмнени жоготобуз деген маселени дайыма көз алдыбызда тутушубуз зарыл, антпесе, жаңылыктардын толкуну бизди жана урпактарыбызды элестете да албай турган жерлерге алып кетиши эч нерсе эмес.

Ошол жаңылыктардын бири – жеке менчик мектептер.

Балким, көпчүлүгүбүз жеке мектептерге оң көз менен карасак, таң эмес, балдарыбыз жакшы мектепте окуса, чоңойсо, жетилсе деп кыялданабыз, атүгүл суралган акчаны берүүгө да даярбыз.

Бирок маселенин абдан назик бир жери бар.

Бул – жеке мектеп баланын канча саат убактысын ээлеп жатат деген суроо менен түшүнүлө турган жер.

Биздин билишибизче, жеке мектеп эртең мененки саат 08:00дөн кечки саат 18:00гө чейин баланы алек кылат.

Ушундай болгондо, баланын ата-энеси балага жетиштүү убакыт бөлө алабы?..

Мектептин карамагындагы бала ата-энеден ала турган үй-бүлөлүк баалуулуктардан, ата-эненин үлгүсүнөн жана ыйман-ишенимге тиешелүү сабактардан куру калбайбы?..

Суроо ушул.

Мектеп илим жана тарбия берсин, айтылгандай, кесип-өнөр да берсин дейли, бирок үй-бүлөдө эркек менен аялдын орду кандай болот, ата үй-бүлөнү кантип башкарышы керек, аял күйөөсүнө кантип баш ийиши керек, бала ата-энесине кантип моюн сунушу жана аларды кандай түрдө урматташы керектиги жөнүндөгү чоң сабак кантип жана кайдан алынат?..

Чынында, бүгүн үй-бүлөлөрдүн чыныгы үй-бүлө маңызынан алыс болушунун себеби ушул куру калуу менен байланыштуу: ата-эне эртеден кечке жумушта, бала болсо кароосуз; натыйжада, чоңойгондо уулдар аталыкты да, кыздар энеликти да билишпейт. Баланы алагды кылууну, тазалоону, эмизүүнү, үй тиричилигин жүргүзүүнү да энесинен үйрөнбөгөн кыз эне болгондо апкаарып, оор абалга түшүп жатат.

Негизи, бул – али жеке мектептер жайыла элек, дээрлик баары мамлекеттик мектептерде окуган муундун абалы. Эми жеке мектептер бизге кандай ата-энелерди өстүрүп берет? Жеке мектептер адамдын табиятына мүнөздүү жана ылайык үй-бүлө кура турган ата-энелерди тарбиялай алабы?..

Мейли, дейли, бала 15 жашка толгондо ата-энелик илими мектепте берилет. Бирок табигый шартта үлгү жана тууроо аркылуу алынбаган бул көндүм канчалык пайдасын берет? Канчалык натыйжалуу болот?..

Кымбаттуулар, маселе биз ойлогондон да татаал.

Бүгүн биз артынан энтигип чуркап жаткан батыштын үй-бүлө кризисине кабылганы – четке кагууга болбос чындык.

Алардын китептери биздин ой жүгүртүүбүзгө жана шартыбызга пайда бере турган кылчалык да чечим жана туура мамилени сунуштай албасын түшүнүшүбүз керек. Шарт.

Батыштын өнүгүү моделине ээрчүү алардын моделиндеги кыйроого алып барат, кымбаттуулар.

Үй-бүлө кризиси – бизди күтүп турган чоң кыйроо. Мектептерге орнотулган система да бул кыйроону пайда кылуучу бир фактор.

Мындан ары ар бир үй-бүлө балдары менен бир даврада жетиштүү убакыт өткөрүү көйгөйүн чечүүгө аракет кылышы керек.

Эненин бүт убактысы балдар үчүн жумшалышы – бул жаатта эң көп талап кылынган дары. Башкача айтканда, эне бүт убактысын жалгыз балдарына бөлүшү керек жана зарыл, ушунун аркасында гана өз үй-бүлөбүздүн кыйрап кетишин, тукумубуздун адеп-ахлактык жактан бузулушун, урпактарыбыздын баалуулуксуз калышын токтоткон болобуз.

Балдарыбыз үчүн бөлө турган убактыбыз болушу шарт. Балдарды жеке бейиштей түрмөлөргө туткун кылуудан мурда ойлонууга убакыт табалы.

Алтын капас ичинде кызыл гүл өссө да, Булбулга тикендей уя болбос имиш.