Боз дар бораи мактабҳо гуфтугӯ кунем...

Боз дар бораи мактабҳо гуфтугӯ кунем...

Ӯзбекистони Нав ба маънои ҳақиқӣ нав аст.

Дар он навгониҳои бешуморе ҳастанд, ки онҳоро нав номидан мумкин аст, баъзеи онҳо бо чунон суръат ба ҳаёти мо ворид шуда ҷой мегиранд, ки чашмамон пай намебарад, вале мо бояд ҳушёр бошем, ҳар навгониро дарёбем, таҳлил кунем, бидонем, ки ба мо то чӣ андоза ва чӣ гуна таъсир мерасонад, яъне масъалаи он ки дар натиҷаи ин навгонӣ мо чӣ меёбем ва чӣ аз даст медиҳем, бояд ҳамеша пеши назарамон бошад, вагарна тамоман имконпазир аст, ки мавҷи навгониҳо моро ва наслҳои моро ба ҷойҳое барад, ки ҳатто тасаввур карда наметавонем.

Яке аз он навгониҳо мактабҳои хусусӣ мебошанд.

Эҳтимол, аксари мо ба мактабҳои хусусӣ бо назари мусбат нигарем, аҷаб нест; орзу мекунем, ки фарзандонамон дар мактаби хуб таҳсил кунанд, ба воя расанд, баркамол шаванд, ҳатто барои додани маблағи дархостшуда ҳам тайёрем.

Вале масъала як нуқтаи хеле нозук дорад.

Ин нуқтаест, ки бо саволи «ин мактаби хусусӣ чанд соати вақти кӯдакро банд мекунад?» фаҳмида мешавад.

Тибқи маълумоти мо, мактаби хусусӣ кӯдакро аз соати 08:00-и субҳ то соати 18:00-и бегоҳ банд мекунад.

Пас, оё падару модари кӯдак низ ба кӯдак вақти кофӣ ҷудо карда метавонанд?..

Оё кӯдаке, ки дар ихтиёри мактаб аст, аз арзишҳои оилавӣ, ибрати падару модар ва сабақҳои марбут ба имону эътиқод, ки метавонист аз падару модар гирад, маҳрум намемонад?..

Савол ҳамин аст.

Фарз кунем, мактаб илм ва тарбия диҳад, чунон ки гуфта шуд, касбу ҳунар ҳам диҳад, вале таҳсили бузург дар бораи он ки ҷойгоҳи мард ва зан дар оила чӣ гуна аст, падар оиларо чӣ гуна бояд идора кунад, зан ба шавҳар чӣ гуна бояд итоат кунад, кӯдак ба падару модар чӣ гуна бояд фармонбардор бошад ва онҳоро ба чӣ шакл эҳтиром кунад, чӣ гуна ва аз куҷо гирифта мешавад?..

Дар асл, сабаби имрӯз аз моҳияти ҳақиқии оила дур будани оилаҳо ба ҳамин маҳрумият вобаста аст: падару модар аз субҳ то шом дар кор, кӯдак бошад, беназорат; дар натиҷа, вақте ки ба воя мерасанд, на писарон падариро медонанд, на духтарон модариро. Духтаре, ки ҳатто ором кардани кӯдак, тоза кардани таги ӯ, шир додан, рӯзгор пеш бурданро аз модар наомӯхтааст, чун модар шавад, саросема гашта, ба ҳоли душвор меафтад.

Ҳол он ки ин ҳоли наслест, ки дар замони ҳанӯз оммавӣ нашудани мактабҳои хусусӣ қариб ҳама дар мактабҳои давлатӣ таҳсил кардаанд. Акнун мактабҳои хусусӣ ба мо чӣ гуна падару модаронро тарбия карда медиҳанд? Оё мактабҳои хусусӣ метавонанд падару модаронеро ба воя расонанд, ки оилаи хос ва мувофиқи фитрати инсон бунёд кунанд?..

Майлаш, фарз кунем, вақте ки кӯдак 15-сола мешавад, илми падару модарӣ дар мактаб дода мешавад. Вале ин малака, ки дар шароити табиӣ тавассути ибрат ва тақлид гирифта нашудааст, то чӣ андоза кор медиҳад? То чӣ андоза самаранок мешавад?..

Азизонам, масъала нисбат ба он ки мо гумон мекунем, мураккабтар аст.

Ҳақиқати раднопазир аст, ки ғарб, ки мо имрӯз аз паси он нафасгирон медавем, ба бӯҳрони оила дучор шудааст.

Мо бояд фаҳмем, ки китобҳои онҳо ҳатто заррае ҳалли масъала ва равиши дурусте пешниҳод карда наметавонанд, ки ба тафаккур ва шароити мо фоида расонад. Ҳатман.

Пайравӣ аз модели тараққиёти Ғарб ба ҳалокате мебарад, ки дар модели онҳост, азизонам.

Бӯҳрони оила ҳалокати бузургест, ки моро интизор аст. Низоме, ки дар мактабҳо ҷорӣ шудааст, низ яке аз омилҳои ба вуҷуд оварандаи ин ҳалокат аст.

Минбаъд ҳар оила бояд кӯшиш кунад, ки мушкили ба қадри кофӣ дар як давра бо фарзандон будани худро ҳал кунад.

Сарф шудани тамоми вақти модар барои фарзандон дар ин бора аз ҳама бештар зарурии шифост. Яъне модар бояд тамоми вақташро танҳо ба фарзандонаш ҷудо кунад ва ин ногузир аст, танҳо бо ҳамин мо вайрон шудани оилаи худ, ба таназзули ахлоқӣ дучор шудани сулолаи худ, бе арзиш мондани наслҳои худро боздошта метавонем.

Мо бояд вақте барои фарзандонамон дошта бошем. Пеш аз он ки фарзандонро дар зиндонҳои хусусии ҷаннатмонанд асир кунем, барои тафаккур вақт пайдо кунем.

Дар қафаси заррин агар гули сурх рӯяд, Булбулро чу хорбун ошён нагардад, гӯянд.