БЕШИНЧИ БАП

БЕШИНЧИ БАП ЖИГАРЛАР

Жигар деп ага-ини, эже-сиңдилерди айтышат. Жигардын милдети канды тазалап берүүдөн турат, жигар иштебей калса, дене ууга толот. Жигар — фарсча сөз, өзбекчеде бағир дейт. Боорго басуу — бул жакындыктын белгиси. Казактар жигарларын бауырым дешет — так ушул бағир сөзүнүн казакча айтылышы. Жигар — адам денесинин эң кымбат жана маанилүү мүчөлөрүнүн бири. Айтышат: жигар өзүн калыбына келтирүү касиетине ээ, бирок жигар ооруса, оорусу абдан катуу болот, Кудай сактасын. Адам үчүн ага-ини, эже-сиңди да жигар сыяктуу. Адам жашоосу уудан таза болушун кааласа, жигарлары жөнүндө камкордук кылышы керек. Сүйүү эки тараптуу болсо, таттуу. Бир тараптын сүйүүсү жана бир тараптын жапасы азап гана алып келет. Агасы иниси үчүн кайгы тартса, иниси да агасына камкордук кылышы керек. Эжеси сиңдиси үчүн жакшылык тилесе, сиңди да эже үчүн жакшылык тилеши керек. Жигарлар өз ара ынтымактуу, биримдикте болушса, ошол үй-бүлө эң бактылуу үй-бүлө, жигарлар бири-бирине душман болушса, ошол үй-бүлө бактысыз үй-бүлө. Жигарлар бири-бирин колдоп-кубаттаса, ааламда алар үчүн кайгы калбайт. Дос да, жан жакын да ага-иниңден жана эже-сиңдиңден болсо — эң чоң бакыт ушул. Жигарлардын өз ара мээрим-сүйүүсү кандай көрүнөт? Жигарлар бири-бирине сырдаш болушат жана сырларын сатышпайт; бири-биринин жетишкендиктерине көрө албастык кылышпайт; бири-бири үчүн кылган жакшылыктарын миннет кылышпайт; бири-биринин ката жана кемчиликтерин достук менен, чын дилден, ичи күйүп айтышат жана ушинтип ахлагын оңдошот; жигарлар бири-бирин эч качан жалгыз ташташпайт — кандай учурда да бүт иши жана пайдасынан баш тартып, кыйынчылык жана машакаттарда бирдиктүү болушат. Жигарлардын ортосунда карыз деген сөз болбосо, жакшыраак. Адамга акча же жардам керек болсо, жигарларынан башкага көз артпаса, жакшыраак. Ага-иниси бар адамдын башкадан жардам сурашы анын ага-иниси үчүн шерменделик деп эсептелсе, жакшыраак. Эже-сиңдиси бар аял башка аялдар менен жан жакын жана сырдаш болбосо, жакшыраак. Жашоодо бири-бирин көргөнгө көзү жок ага-инилерди көрдүк. Бири-бирине жек көрүү чачкан эже-сиңдилерди көрдүк. Бири-биринен ажырашып кеткен жигарларды көрдүк. Бир дасторкондун айланасында күлүшүп, чын дилден маек кура албаган, эки сөздөн кийин жака кармашып, чатакташып кеткен «жигарларды» көрдүк. Бири-биринин жеңилүүсүн жана кыйроосун аңдыган «жигарларды» көрдүк. Өз жигарын коюп, башканы кымбат жана урматтуу туткан «жигарларды» көрдүк. Жигарын анын акчасы жана дүйнөсү үчүн гана баалаган «жигарларды» көрдүк. Аялдарынын бузукулугуна алданып, өз жигарларын унуткан жана алар менен бөтөн болуп калган «жигарларды» көрдүк. Жашоонун бул тузактарына түшпөө үчүн ар бир адам өз дүйнө таанымын так бир чекитке келтирип алышы талап кылынат. Агам ким? Иним ким? Абам ким? Таякем ким? Жээним ким? Эжем ким? Сиңдим ким? Атамдын эже-сиңдиси ким? Таежем ким? Бөлөлөрүм ким?.. Ошондо бул жигарлар мен үчүн эң жакын, эң жан жакын адамдар деп корутунду чыгаргандан кийин, ошого жараша иш болот. Агам — таянычым, көлөкөм. Иним — ишенгеним, берилгеним, жардамчым. Абам — атамдын ордуна атам. Таякем — атамдын ордуна атам. Жээндерим — баламдай. Эжем менен сиңдим — менин мойнумдагы шарафым, аларга канча жакшылык кылсам да, арзыйт. Атамдын эже-сиңдиси менен таежем — энемдей… Бөлөлөрүм — теңтуштарым, шериктерим… Жигарлар бири-бирин алдабасын. Жигарлар бири-бирине көрө албастык кылбасын. Жигарлар бири-бирине оор сөздөрдү айтпасын. Жигарлар бири-бирин жалгыз таштабасын. Жигарлар бири-бирин аясын. Жигарлар өз жүгүн өзү көтөрүп, жигарына өлүгүн таштабасын. Жигарлар бири-бирине дайыма жардамга даяр турсун. Жигарлар бири-бирин кечиришсин! Бири-бири үчүн кубанып, тынчсызданышсын! Эң жакшы жардамды бири-бирине кылышсын! Бири-биринин жүрөгүнө назар салып, түшүнүүгө аракет кылышсын!

Жигарлар бири-биринин ахлагына, ишенимине, материалдык абалына жооптуу болушсун. Чынында, илахий каламда айтылат: Калимуллах алейхиссалам: «Жигаримди мага вазир — жардамчы кылып бер!» — деп сураган. Эки дүйнөнүн Сардары саллаллаху алейхи ва саллам ясриптик жардамчыларынын акысына: «Тууган-туушкандарыңарды Кудай силерге жардамчы, шерик кылсын!» — деп дуба кылган эле.

Акром МАЛИК