Кори ин олам аҷиб аст.

Кори ин олам аҷиб аст. Мегӯянд, ки аломатҳои шумурдашудаи нифоқ ба чор мерасад: 1. Агар сухан гӯяд, дурӯғ гуфтан. 2. Агар ваъда диҳад, иҷро накардан. 3. Ба амонат хиёнат кардан. 4. Агар созиш накунанд, фоҷирӣ кардан (дашном додан, таҳқир кардан). Нифоқ ҷудо-ҷудо будани дил ва забон аст. Бо забон «имон дорам» гуфта, дар дил ба он бовар накардан. Баъзеҳо бо одамони обрӯманд, маъруф ё донишманд муоширати наздик доранд. Бо онҳо баъзан (мутаассифона) ҳамкории молиявӣ мекунанд. Аммо аҳли илмро пул ба чӣ кор? Касе, ки тамоми хаёлаш дар илм аст, оё вақт дорад, ки пулро ба пул зада, пул кор кунад? Ғайр аз ин, баъзан натиҷаи интизоршуда ба даст намеояд, сабабаш ба инсон вобаста нест. Ин ҳолати аввал аст. Ҳолати дуюм ин аст, ки аз аҳли илм низ хатоҳои инсонӣ сар мезананд: хашми бамавқеву бемавқеъ; танбалӣ; ба ҳиссиёт дода шудан… Ба ин, табиист, на онҳое, ки дар дур, дар берун мегарданд, балки онҳое, ки дар паҳлӯяш наздиканд, шоҳид мешаванд. Баъд аз онҳо яке аз ду кор сар мезанад, сеюмаш нест. Кори аввал ин аст, ки сабр карда, аҳли илмро малол насохта, дар масъалаи пул безобта накардан, балки кӯшиш кардан, ки масъаларо аз ҷониби дигар ҳал кунад; хатоҳои олимро ба олам паҳн накарда, афв кардан, албатта, бовар кардан, ки олим тавба ва истиғфор дорад, дар ихлос нуқсон накардан; ин кори ҷавонмардона хоси зотҳои олинасаб, тарбиядида ва покиза аст. Кори дуюм ин аст, ки аз олим бетанаффус пул пурсидан; бо баҳонаи он ӯро беэҳтиром кардан; маломатҳое борондан, ки агар метавонист, намекард магар; дар бораи камбудиҳое, ки шоҳидашон шудааст, дар ҳама ҷо ғайбат кардан – ин корро тоифаи пастзот, беақл ва авом мекунанд. Барои чунин пастӣ авом ва пастфитратонро айбдор кардан бемавқеъ аст, зеро онҳо ғайр аз ин коре карда наметавонанд – зотан, кори магас ин аст, ки сафедро сиёҳ, сиёҳро сафед карда, палидӣ партояд. Аҳли илм бояд нисбат ба худ ҳушёр бошанд, ноахлонро наздик набинанд, ҳар корро андешида анҷом диҳанд. Умуман, ба обрӯи инсонҳо таҷовуз кардан хоси касони разилтабиат аст.