Аҳли дунё – зидди аҳли дунё аҳли Ҳақ аст. Яъне аҳли Ҳақ. Онҳо одамоне ҳастанд, ки бо дунё коре надоранд,…

Аҳли дунё – зидди аҳли дунё аҳли Ҳақ аст. Яъне аҳли Ҳақ. Онҳо одамоне ҳастанд, ки бо дунё коре надоранд, танҳо дар тарафи Ҳақанд ва андеша, фикр ва зикрашон бо суханони Ҳақ сахт пайванд аст. Аҳли Ҳақ тарккунандагони ин дунё нестанд. Онҳо касоне ҳастанд, ки дунёро ҳамчун улов, арава ё киштӣ тасаввур мекунанд. Чунон ки ҳар яке аз ин чизҳо барои ба мақсад расидани инсон хизмат мекунад, дунё барои аҳли Ҳақ василаи ба мақсад расонанда аст. Аз аҳли Ҳақ будан маънои камбағал буданро надорад. Аҳли Ҳақ сарватманду боэътибор, обрӯманд низ мешаванд. Онҳо метавонанд ҳамчун соҳиби тахт давлатро идора кунанд. Яъне корҳо ва касбу кори онҳо зоҳиран аз одамони оддӣ фарқ намекунад. Аммо дар дохили худ ба дунё заррае ҳам ҷой намедиҳанд. Агар Аллоҳ дунё диҳад, шод намешаванд; агар гирад, ғамгин намешаванд. Биёед, баъзе сифатҳои онҳоро низ дида бароем: — агар одамон эътибор диҳанд, намегӯянд, ки эътибор надиҳед; — агар одамон рӯй гардонанд, намегӯянд, ки ба ман эътибор диҳед; — агар мусибат ояд, ғамгин шуда нолиш намекунанд; — агар ба комёбӣ ноил шаванд, гӯё ҳушашонро гум карда, шодӣ намекунанд ва намеҷаҳанд; — одамонро бо нафрати аз ҳад зиёд маломат намекунанд ё аз ҳад зиёд муболиға карда таъриф намуда, ба осмон намебардоранд; — ҳайбати онҳо дили некон аз сурур ва дили бадонро аз ваҳм пур мекунад; — ба сухани ҳар кас бовар намекунанд, бо сабр интизор мешаванд, ки ҳақиқатҳо бо нишонаҳо ва ишораҳои илоҳӣ зуҳур кунанд; — на ба сурати воқеият, балки ба моҳияти он назар меафкананд; на гуфтан, балки шуниданро авло медонанд – хомӯшии онҳо аз суҳбаташон ғолиб аст; — онҳо аз махлуқот наметарсанд, ба ҳеҷ кас зулм ва беадолатӣ намекунанд; — ба инсонҳо ғуломӣ намекунанд, дигаронро ҳам ғуломи худ намедонанд – донистаанд, ки озодии ҳар кас дар ихтиёри худи ӯст ва ҳамаи корҳоро ба ҳукми Холиқ вогузор мекунанд; — ҳолати онҳо – вазминӣ ва виқорашон дар ҳеҷ ҳолат тағйир намеёбад; — онҳо бо беадолатӣ, зулм, беҳаёӣ, бар хилофи амрҳои Худо рафтан ҳаргиз ва ҳаргиз муроса намекунанд, ҳаргиз ва ҳаргиз розӣ намешаванд; — онҳо ҳеҷ гоҳ ба ташвиши дунё ва ризқ намеафтанд; онҳо ба оҷизон шафқатнок, ба золимон ҳайбатнок, ба мухлисон соҳибҳимматанд; — барои азиятҳое, ки ба онҳо расидаанд, қасос намегиранд ва дар ин бора ҳамаро ба осонӣ мебахшанд; — ғазаби онҳо аз ҳилм, раҳмат ва шафқаташон ғолиб намеояд. Хуб аст, ки инсон ин сифатҳои аҳли Ҳақро дониста, такрор ба такрор хонда, аз ёд кунад. Ин ду фоида дорад: якум, агар инсонҳои чунин хулқро бинад, фавран дуояшонро мегирад, хизматашонро мекунад, назарашонро меёбад ва дар натиҷа ба некиҳои бисёр зиёд ноил мешавад; дуюм, барои ташаккул додани ҳамин сифатҳо ва хулқҳо дар худ низ мекӯшад; вақте ки мегӯяд «ман кистам», ҳамин тарозуро, ҳамин талабҳоро ба худ мегузорад ва мекӯшад, ки бояд чунин инсон шавам.

Акром МАЛИК