Жомок

(Аңгеме)

Бир адам кырк жашка чыгыптыр. Денеси күчкө толуп, акылы толуп жетилиптир. Колунан келбеген иш жок экен: тоону урса талкан кылат имиш. Анткени ал тектүү үй-бүлөдө туулуп өскөн; эмгекчил, акылман, абийирдүү жана үй-бүлөсүн сүйгөн экен. Ал баарына мээримдүү, чынчыл жана ак көңүл экен. Колу ачык экен, кең пейил экен. Ушунчалык кудайчыл экен, баары аны аалым, зохид жана абид деп чакырчу экен.

Бирок бир күнү кызык болуптур: эртең менен ойгонгондо өткөнү эсинен чыгып калган экен. Атасы ким, энеси ким — билбейт имиш. Кудайды таптакыр унутуп калган экен. Балдарын жана аялын эстептир да, аларга кайдыгер караптыр. Баары тынчсызданыптыр. Кызыгы, ал ата-энесин көргөндө кутуруп, тиштөөгө аракет кылчу экен. Андагы абалдан ата-эне таң калыптыр, коркуптур, табыпка көрсөтүшүптүр. Табып аны соп-соо дептир. Бирок ал ата-энесин бул иши үчүн өтө жаман көрүп калыптыр.

Аялы менен иши жок имиш. Балдарына кайдыгер экен. Жок, ал түнкү иштерди, күндөлүк иштерди мыкты аткарчу экен, мисалы, оокат үчүн бардык нерсени даяр кылчу экен. Аял мурда үйдөн чыкчу эмес экен, кийин көчөгө чыгыптыр. Анан жасанып, каалаган эркеги менен эмин-эркин достук маек кура турган болуптур.

Уулу менен кызы болсо түнү бою тентип, эртең менен күн жайылганча уктай турган болуптур. Бирок ал унчукпайт экен. Атүгүл балдарынан жана аялынан сөгүш угуп да отура берчү экен. Ооба, эми алардын сүйлөөгө акысы бар дечү экен.

Акыры аялы башка эркекти сүйүп калыптыр да, үйдөн чыгып кетиптир. Бир уулу баңги, бир кызы бузук аял, бир баласы ууру болуптур. Кенжеси болсо университетке окууга өтүп, бүтүрүптүр жана паракор аткаминер болуп жетилиптир. Бирок ал мунун баарына бейкапар карап, ар ким өз жашоосун өзү курат дечү экен.

Абдан карып калган ата-энеси бир күнү анын үйүнө келишиптир. Чал-кемпир ыйлаптыр. Кандай күндөргө калдык дептир. Балдарыңды кара, бул кандай абал, бул кандай бейбаштык дептир. Сенин жыйырма жыл мурунку акылың кана, кимге айланып калдың дешиптир. Эмне кылайын дептир ал. Аялыңа, бала-чакаңа жакшы тарбия бербедиң, бир аз катуураак турбадың дептир чал-кемпир күйүнүп. Эмне, үйдү аларга зындан кылайынбы дептир ал, ар ким өз жашоосун өзү курат, баары эркин дептир дагы.

Чал-кемпир дагы ыкшып ыйлаган экен, өзгөчө, Кудайдын алдында эртең эмне дейсиң деген экен, үйдөн балта алып чыгып, экөөнү тең чаап өлтүрүптүр. Силер адамды ушинтип каапыр деп манипуляция кыласыңар дептир. Анан аларды короодогу бассейндин түбүнө көмүп, үстүнөн цемент куюп коюптур.

Бул тууралуу пес деген бир чыккынчыга айтыптыр. Пес аны абдан алкап, чириген өткөндү ушинтиш керек, мыкты кылыпсың дептир. Пестин кесиби чийме тартуучу экен. Эң кызыгы, эч ким аны бул иши үчүн айыптабаптыр. Чал-кемпир бассейндин түбүндөгү цементти жарып чыгып келбейби дептир бирөөсү чын дилден тынчсызданып. Жок дептир ал көкүрөгүн керип. Чыкса, кайра киргизип коём дептир.

Ал кубулуш деген аңгемени сүйүп окучу экен, атүгүл маңкурт жөнүндө да билчү экен. Коомдун кайдыгерлиги жана адамдардын адамгерчиликтен чыгып кеткени жөнүндө болсо дайыма сүйлөп жүрчү экен.

Ошону менен жомок бүтүптүр.

Акром МАЛИК