Устувор ва ноустувор

Як савол ба миён омад: сифатҳои одами ноустувор чӣ гуна мешаванд? Аз таҷриба бармеомада гуфта шуд, ки одами ноустувор бе ба пуррагӣ ба назар гирифтани вазъият қарор қабул мекунад. Баъд зуд аз он қарор даст мекашад, ба хулосаи нав меояд, аммо онро ҳам пурра амалӣ карда наметавонад.

Одами ноустувор шитобкор мешавад ва дар ҳар ҳолат аввалин шуда фикр баён мекунад. На барои он ки фикрам дуруст бошад, балки гумон мекунад, ки бояд беист гап занам.

Азбаски хулосаҳо ва муносибатҳояш ба асосҳои дақиқ такя намекунанд, агар аз дигарон фикри зидди фикри худро шунавад, зуд тағйир меёбад, аз ҳама ҷолиб, дар ин ҷо низ ба асоснок будани фикрҳое, ки ба ӯ гуфта мешаванд, таваҷҷуҳ намекунад, балки кифоя аст, ки бо оҳанги ҳиссӣ, бо овози баланд, бо таҳдид ё бо ситоиш ба ӯ ягон фикр гуфта шавад – ба ҳамон тараф мегузарад.

Ҳатто агар фикри асоснок, ҳуҷҷатдор ва дуруст гуфта шавад ҳам, агар ягон вақт тарс ё ҳаяҷон бартарӣ кунад, аз марзи қарор ва аҳди пешинааш мисли тир аз камон берун мебарояд ва ҳатто ба хилофи гуфтаҳои пешинааш кор карда мефиристад.

Кори оғозкардаашро ҳеҷ гоҳ ба охир намерасонад, ҷолиб он аст, ки ба ҳар кори нек таваҷҷуҳи калон зоҳир мекунад, завқ мекунад, ҷонибдор мешавад, остин барзада ба кор медарояд, вале хеле зуд дилсард мешавад ва он корро нимкора мегузорад.

Одами ноустуворро кайфияташ идора мекунад, ӯ кайфияташро идора карда наметавонад. Аз одами ноустувор дӯсти содиқ, ҳамроз, ҳамроҳи роҳи дур намебарояд. Аз одами ноустувор бояд гурехт ва аз ӯ дур истод. Бо ӯ ҳамкорӣ кардан мумкин нест. Ҳеҷ гоҳ дар вақти гуфташуда кори гуфташуда намешавад. Зишттарин бемории ноустуворон – худро чунон нишон додан аст, ки гӯё машғули кори муҳиме бошанд.

Онҳо дӯстони дирӯзаро имрӯз бо даҳони кафкарда бадгӯӣ мекунанд, ёриву кумакҳои додашударо фаромӯш мекунанд ва аз ноустуворон ҳеҷ гоҳ кори бузург боқӣ намемонад.

Одами устувор касест, ки сабур аст, шитоб намекунад, ҳафт бор чен карда, як бор мебурад, барои натиҷаҳо шитоб намекунад, ҳар рӯз дар роҳи мақсади муайянкардааш кор мекунад, бо ҳар кас гап намезанад, аз рӯи гапи ҳар кас қарор қабул намекунад, бо андак чиз қарорҳояшро тағйир намедиҳад, як корро тамом накарда, ба дигараш намегузарад, аз сабаби тарс ё ҳаяҷон, хастагӣ ё беморӣ вазифаашро фаромӯш намекунад, дар роҳи расидан ба ягон марра агар афтад, боз аз ҷояш мехезад, агар боз афтад, боз ҳаракат мекунад, аз мақсадаш даст намекашад, дар интихоби дӯст шитоб намекунад, пас аз интихоби дӯст ба камбудиҳои калону хурди ӯ сабр мекунад, барои ислоҳи он камбудиҳо мубориза мебарад, хулоса, шерест, ки аз пайи худ барнамегардад, ҷавонмардест, ки аз сухани худ барнамегардад.

Агар инсон ноустувор бошад ва бар ин ғолиб омада натавонад, бояд аз пайи як одами устувор равад. Устуворон метавонанд барои ноустуворон ибрат бошанд. Бемории онҳоро муолиҷа мекунанд.

Акром МАЛИК