Бегонагон

Тавбаи ду дузд хеле аҷиб гузашт: ин мардуме, ки аз хурдӣ кисабурӣ карда, моли мардумро рӯфта калон шуда буданд, худро ба пои пир Мулло Ғанӣ партофтанд: дод, тавба кардем, гуфтанд. Мулло Ғанӣ ба тавбаву тазарруи одамон одат карда буд. Ин одам, ки дар дарёи ибодату зикр мегашт, файзи дар худ бударо медонист. Ӯ надомати гуноҳкоронро бо виқор қабул карда, онҳоро ба сулук иршод мекард. На танҳо дузд, балки ғару хунасаҳо ҳам дар ҳузури пир ҷоми тавба мебардоштанд. Дар ҳаққи онҳо дуо кардан ва дар зикри Ҳақ ғӯта задан кори пир буд. Аз он ду дузд яке Қобил ва дигаре Ҳорун буд. Ҳар ду остин барзада ба хизмат шурӯъ карданд: аз ҳеҷ ҷиҳат ниёзи пирро боқӣ нагузоштанд. Хусусан, Қобил пеш гузашт: ӯ чашми бинои пир, гӯши шунавои ӯ гашт. Ҳорун бошад, бо корҳои дигар банд буд. Дар Қобил аз дуздӣ асаре ҳам намонд: ӯ комилан ба қиёфаи зоҳиду ориф даромад. Касе набуд, ки ба ваъзу насиҳатҳои ӯ мафтун нашавад. Ҳорун дар саҳро кор мекард, вале аз як ҳиссе, ки аз даруни ӯ ҷӯшида меомад, дар ҳайрат буд: намедонист чаро, дилаш мехост моли дигаронро бигирад, аммо тавба карда гиря мекард. Баъзан бепурсиш моли касеро гирифта, як давр зада, боз ба ҷояш мегузошт ва бо ҳамин таскин меёфт; ва яқин дошт, ки албатта, рӯзе аз ин бало ҳам халос мешавад. Онҳое, ки рафтори Ҳорунро диданд, ҳайрон монданд: гӯй дузд аст, дузд нест; вале кораш ғайритабиӣ аст. Гап печида то ба пир расид. Ба пир расонанда ҳам Қобил буд. «Наход, ки аз кори худ пушаймон набошад? Наход, ки аҳди тавбаро шикаста бошад?» – пурсид пир аз Қобил. Қобил гуфт: «Ҳоруне, ки ман медонам, албатта, ҳамон ҳунари кӯҳнаашро кардааст. Ӯ худро аз ин боздошта наметавонист!» Пир ба андеша фурӯ рафт: «Намедонам чаро, ҳар дафъа ки Ҳорунро мебинам, дилам ором намегирад. Вале ӯро дузд гуфтан мушкил аст. Далел собит нест». Қобил ҳамон шаб ба кулбаи Ҳорун рафт. Борони сахт меборид. «Номат ба дуздӣ баромадааст. Аз як сол инҷониб пирам инро медонистанд. Агар туро бинанд, то чил рӯз дилашон ором намегирад», – гуфт ӯ. Ҳорун аз худ рафт. Вақте ба худ омад, чашмонаш пур аз ашк: «Агар ба сабаби ман қалбашон азоб кашад, бигзор чеҳраи хунуки маро ҳаргиз набинанд!» – гуфта, наъра зада гирякунон аз деҳа берун рафт. Қобил Ҳорунро дузд гуфта ба миршаб хабар дод. Ҳамон шаб Ҳорунро дастгир карданд, якбора чанд нафар ӯро дузд гуфтанд. Дасти Ҳорунро буриданд. Ӯ ба дард тоб наоварда, «оҳ» гуфту ҳушашро гум кард. Хуне, ки пошид, аз миёни онҳое, ки ин манзараро тамошо мекарданд, ба рӯи Қобил расид. Ӯ хунро бо печи саллааш пок кард. Бақияи дасти буридаи маҳкумро ба равғани ҷӯшон фурӯ бурданд. Бо ҳамин тамоми аъзои баданаш аз буридани даст огоҳ шуд. Хун ҳам қатъ гардид. Одамон ин тамошоро бо завқ тамошо карданд. Ҳама Ҳорунро дузд гуфтанд. Тахминан пас аз ним соат Ҳорун ба худ омад. Дасти буридаашро ба дасти солимаш гирифт ва хомӯшона аз миёни одамон берун рафт. Мулло Ғанӣ аз ҳама чиз огоҳ буд. Ӯ дар чунон дудилагӣ монд, ки муридашро на дузд гуфта метавонист, на «дузд нест». Ҳорун аз шаҳр берун рафт. Ба ҳар куҷое, ки сараш мебурд, рафт. Як вақт ба як харобае расид. Нигариста дид, ки ҳамаи одамони ин ҷо як даст надоранд. Ҳамаи одамони бедаст як дам бо сукут нафасашонро фурӯ бурда ба Ҳорун нигоҳ карданд, сипас якбора «дод» гуфта ба сӯи Ҳорун ҳамла оварданд. Ҳорун ҳам тоб наоварда фарёд кард: гиряву азобе, ки дар даруни ӯ чун оташпора пур шуда буд, аз гулӯяш берун ҷаҳид. Захми ӯ, ки аз ҳеҷ ҷо даво наёфта буд, дар назди ҳамдардон кафида буд. Ба дарду азоби ӯ касони бегона хандида буданд, аммо ғарибони маҷрӯҳ азоби ӯро хеле хуб медонистанд. Дар ин ҷо на забонҳо, балки ашкҳо сухан гуфтанд.

Акром МАЛИК