YİRMİ BİRİNCİ BÖLÜM

YİRMİ BİRİNCİ BÖLÜM

HERKESE GEREKLİ NASİHATLER

İnsan hayvan değildir. Ne olursa olsun, hayvan değildir. Onun ruhuyla hayvanın ruhu arasında fark vardır. Hayvan şehvetine ve vahşiliğine uyar. İnsan aklına ve kalbine uyar. Hayvan bedeninin derdinde, insan ruhunun derdindedir.

Ruhunun derdine düşenler hayvandan ayrılırlar. İnsan bedenine gıdayı hayatta kalması için yedirse yeter. O, esas olarak ruhu için kaygılanmalıdır.

Ruh semavidir. Onun gıdası da gökten indirilmiştir. Yer ise topraktandır, bu yüzden onun yiyeceği yerden çıkarılmıştır.

Her insan aklını tanıdığı andan itibaren bu hakikatleri idrak etmelidir. Eğer bunu derinden anlamazsa, onun hareketleri hayvanın hareketlerinden farklı olmaz: yer, içer, uyur, cinsel ilişkiye girer. Elbette gruplaşır, gruplaşarak canını korumaya çalışır, saldırır, savunur, eşini kıskanır ve yavrularını hayata – avlanmaya hazırlar. Ama ruhunun gıdasının gökten indiğini bilir, kavrarsa, hayatını buna göre planlar, buna göre kurar.

Kitabımızın son bölümünde herkese gerekli olan nasihatlerimiz şunlardır:

1. Allah'ın huzuruna dönmek haktır. Nasıl yaşadığımız hakkında hesap vereceğimiz şüphesiz bir hakikattir. Bu unutulmasın.

2. Rızık konusunda aşırı yanıp tutuşmayın. Allah'ın bir ismi – Müsebbib'dir. Yani âlemleri sebepler üzerine kuran Zat. Yaşamak için sebeplerin hepsini hazırla – çalış, güç sarf et, dua et, ama sonucu sanki hiçbir sebebe sarılmamışsın gibi bekle. Sebepleri yerine getir, ama Hakk'a dayan. Rızkım azalır diye korkarsan, yarın rızıksız kalırım diye endişelenirsen, hayatında mutluluğun ve huzurun ne olduğunu bilmeden ölüp gidersin.

3. Bundan sonra tehlike yalnızca insanlığa değil, erkeğe ve kadınadır. Bunun anlamı şudur: artık erkeğin erkekliğinin, kadının kadınlığının unutturulacağı bir dönem başladı. Buna ister deccal çağı, ister dijital çağ denebilir, mahiyet değişmez. Artık saldırı dine değil, insanın fıtratına yöneltiliyor. Fıtratı bozma başlıyor, belki çoktan başladı.

Dünyanın düşünürleri bu hakikati kavrayıp feryat ediyorlar; ne yazık ki Özbek toplumunun düşüncesinde henüz bu tehlikenin tecellisi mevcut değil. Özbekçe düşünen fikir sahipleri hâlâ ilkel meseleler üzerinde tartışıyorlar ve bu tartışmaların özünde özgürlük, insan hürriyeti maskesi altında aileyi ve cinsiyeti yok etme hareketi göze çarpıyor.

Mesele milleti uyandırmak ya da siyasi aktiflik değil; insanlığı korumak, edep ve ahlak kalesiyle fıtratı muhafaza etmek baş meseleye dönüşmüştür ve bundan çocuk zihniyetli hatipler habersizdir ya da haberleri olsa bile meselenin heybetini henüz tam tasavvur edemiyorlar. Bu yüzden erkek olan erkekliğini, kadınlar kadınlığını koruma altına alsın; yani erkekler erkeğe has edebi öğrenip buna göre yaşamalıdır. Kadınlar kadına has narinliği üstlenmeli, kadınlığa has özelliklerden vazgeçmemelidirler.

4. Akla dayanın. Duyguları bir kenara itin. Çünkü şimdi duyguların saflığı kaybolmuştur. Bu yüzden her zaman huzurlu olmak için aklı öne koymak makul görünüyor. Akıl aracılığıyla fayda ve zararı ayırt edin: bir işe karar vermeden önce onun maddi ve manevi zararlarını ve faydalarını tartın. Dünyayı ve ahireti yakan zararlı işlerden kaçının.

5. Uzağı düşünün. Bugün yapılacak işin ve yapılmayacak işin sonucunu tasavvur edin. Bir işi ertelemenin yarın büyük bir kayba yol açacağını açıkça görebilin. Sabır ve tahammül gerektiren işlerin meyvesi tatlı olur. Emekten korkmayın. Çabucak zengin olmak istemeyin. Acele etmeden bir iş üzerinde uzun yıllar durun, o işten bereket bulursunuz.

6. Sabrı ve hilmi sıkı tutun. Hiçbir durumda çabuk konuşup cevap vermeyin, sabredin. Size çok sert konuşsalar da ağırbaşlı ve vakur durun, mümkün olduğunca gülümseyin, asla kaybetmezsiniz. Hayatta birinin üstünlüğünü ispatlamak şart değil, zarardan ve aşağılanmaktan uzak olmak önemlidir. Birinin kendini üstün ve yüksek tutması çok gülünçtür. Gülünç duruma düşmeyin.

7. İnsafa ve kanaate dayanın. Birine iş ücreti verirseniz insaflı olun. Elinizdekine kanaat edin. Çoğunu isterim diye koşmayın. Az bir şeyle de yaşanabilir. Başkalarının gölgesine bakarak kendinize elbise biçmeyin.

8. Allah'ın kullarından korkmayın. Sizi korkutmalarına izin vermeyin. Hakkınızı elinizden almalarına razı olmayın; şartları bozarak, hilelerle hakkınızı yemelerine asla izin vermeyin. Helal hakkı için mücadele edene Allah yâr olur. Helal hakkını kaptıran korkağı zillet bekler.

9. Az konuşun. Çok konuşan yalnızca itibar kaybeder; en güzel ve en doğru sözleri bile az konuşmak gerekir. Bedeninizi açık gezmekten ne kadar haya ederseniz, çok konuşmaktan da o kadar haya edin.

Akrom MALIK