BİRİNCİ BÖLÜM

BİRİNCİ BÖLÜM AİLENİN HÜKÜMDARI — BABA

Üçüncü fasıl Babanın ailedeki siyaseti

Başlangıcı: 👉 1. kısım. 👉 2. kısım.

Baba ailede birkaç evlat arasında adalet olmasına ciddi önem verir. Birini diğerinden üstün görmesi ya da aşağı bilmesi son derece ciddi bir hatadır. Tabii ki hem babanın hem annenin kalbi evlatlarından birine daha çok meyledebilir; bu hâl herkeste aynı şekilde görülmese de inkâr edilemeyecek bir durumdur. Bu noktada hem babanın hem annenin bilge olması gerekir — onlar bu duyguyu diğer çocuklara belli etmezler. Çocuklarda beni babam ya da annem diğer kardeşlerimden ayırıyor düşüncesinin asla oluşmaması uygundur. Ancak ailede kurulacak ince bir siyaset şudur ki, yaşça büyük evlatların saygınlığını küçükler hisseder. Baba büyük oğul ve kızlara izzet gösterir, onların akılca ve yaşça üstün olduklarını, küçüklerin büyüklerle istişare etmesi, onların sözlerine itaat etmeleri gerektiğini aşılar. Bunun için baba: “Ağabeyini çağır”, “Ağabeyine de ayıralım”, “Ağabeyin üzülür”, “Ağabeyin ne der acaba?”, “Ağabeyine sordun mu?”, “Ağabeyini tebrik et” gibi cümleler söyler. Yeri geldiğinde ağabey kelimesinin yerine abla kelimesi konur. Küçüklere karşı şefkat duygusu oluşturulur: “Kardeşini üzme”, “Kardeşine de ayıralım”, “Kardeşine ver”, “Kardeşine yardım et” gibi cümleler söyler. Sonuçta ailede ağabeyler, ablalar kendilerinden küçüklere şefkatli, merhametli; küçük kardeşler büyüklere itaatli, söz dinleyen, onlara uyan kişiler olarak büyürler. Gelecekte onların miras kavgasına, eltilerin fitnesine, mal mülk çekişmelerine düşmelerinin önü alınır; anne babadan sonra dağılıp gitmezler, bilakis sımsıkı kenetlenerek sülalenin şerefini ve adını korurlar, ailenin terbiyesini ve ahlakını bir kale gibi savunurlar. Evlatlar büyüdükten, evlendikten sonra onların ve torunların her ay bir yerde toplanıp günü birlikte geçirmeleri sağlanır. Bu toplantıda yalnızca bir araya gelip yemek yenmez; kim ne iş yapıyor, kim işsiz, kim okuyor, kimde maddi sıkıntı var — bu gibi meseleler konuşulur. Maddi bakımdan güçlü evlatlar diğerlerine yardım ederler; sülalenin herhangi bir ferdinin işsiz, muhtaç ve perişan kalmasına, yabancı yerlerde sefil dolaşmasına asla izin verilmez. Amcalar ve dayılar yeğenlerine hediyeler ve armağanlar verirler; para kazanmaya başlayan gençler ilk maaşlarından ve genel olarak kazançlarından dede ve nineye, anne babaya, amcaya, dayıya, halaya, teyzelere hediyeler, armağanlar verip dualarını alırlar. Ailenin yaşça en büyüğü — sülalenin reisi herkesi bir yerde toplayıp iman ve itikattan, dürüstlük ve temizlikten, karşılıklı sevgi ve vefadan nasihatler eder, gençlerin, bütün ailenin hakkına dualar eder. Kayınpeder, kayınvalide, kayınbirader, kayınabla, baldızlar, damat, gelin, eltiler, amca, dayı, hala, teyze ve yeğenlerin ilişkileri ayrı bölümlerde ele alınacaktır.

Akrom MALIK