Kalbine bir bak: bir dost mu istiyor? Biri olsa da derdimi, kederimi onunla gidersem mi diyor? O bana, ben…

Kalbine bir bak: bir dost mu istiyor? Biri olsa da derdimi, kederimi onunla gidersem mi diyor? O bana, ben ona minnetsiz bir dayanak olsam mı diyor? Sırlarımı saklayacak, iyiliğimi isteyecek, hakkımda dualar edip yolumu şaşırırsam beni doğru yola yöneltecek bir dost bana lazım mı diyorsun? Öyleyse bu sözler senin için: lütfen acele etme! Önce şunu bil ki böyle bir dost yalnızca bir kişi olur. İkincisi, o dostun kıyamet dostu olması gerektiğini unutma. Kıyamet dostu demek, sana cehennem hükmü verilirse senin günahlarını da sırtına alıp cennete girmen için Allah'a yalvaracak dost demektir. Daha bu dünyada bazı kusurlarını öğrenip onları herkese satarak seni ayaklar altına alan hainin hain bir kadından farkı yoktur. Üçüncüsü, etrafına bir bak: kim böyle olmaya layık? Kimin kalbinde dosta ihtiyaç var? Dost olabilecek kadar yüksek makamlı, mert ve derin düşünceli bir insan görüyor musun? Ve o kişi sana karşı şefkatli mi? Dördüncüsü, böyle birini bulursan beş yıl beklemen gerekir. Birinci yıl onu tanırsın. Zayıf ve güçlü yönlerine bakarsın: yalancı, sözünü tutmayan, ikiyüzlü ve geveze, işlerini yarım yamalak yapan biriyse sessizce yüz çevirip git. Böyle değersizlerle sohbet arkadaşı bile olma. Gözlemlerinden onun temiz ve dürüst olduğunu anladıysan, artık ona maddi iyilikler yap, azar azar sohbet kur, onun dünyasını tanı. Birlikte ortak işler yap. Ama kendin sır verme. Bu durum bir yıl sürer. Üçüncü yıl ondan biraz uzaklaş, sonra ondan yardım iste; borç al ve ödeme vaktini geciktirip zorlanarak geri ver. Dördüncü yıl ona ciddi bir sınav ver: sert konuş, küs; kır. Eğer bütün bunlara rağmen sana merhametle bakarsa, seni terk etmeden anlamaya ve yol göstermeye çalışırsa, demek ki sınavı geçti. Beşinci yıl onu yine sıkıca sına; bütün durumları tahlil et. Zaten beş yılda hayat da insanı her yönüyle görmen için imkân verir. Kalbi halim, aklı selim, fikri derin, işi helal, anlayışı keskin, şefkatli, yeri geldiğinde katı, dostu için can vermeye hazır, her zaman korumaya amade ve onun da yüreği bir dosta, bir sırdaşa muhtaçsa ahitleşmek, açılmak ve dost olmak mümkündür. Aksi hâlde sahte dostun tuzağına düşer ve helak olursun. Gerçek dost bulursan ihanet görmezsin. Haine rastlarsan, o senin iki dünyada da bağrını yakar. Seni satar, sana kötülük eder; hasetle şerefine iftiralar düzer. Sadıklara selam olsun, hainlere Allah'ın cezası olsun!