Uzağı görebilmek için düzenli ve berrak düşünmek gerekir. Sadece bir soru sormak lazım: “Bu işimin sonu nasıl…

Uzağı görebilmek için düzenli ve berrak düşünmek gerekir. Sadece bir soru sormak lazım: “Bu işimin sonu nasıl olacak?” Bu sorunun cevabını bilmek için yedi kere ölçmeye ihtiyaç vardır. Asıl olan, insanın amacını netleştirmesidir. Amaç ikiye ayrılır: amaçların amacı ve ona ulaştıran amaçlar. Amaçların amacı, fikirlerin fikri demektir. Bunu daha iyi anlamak için şöyle bir örnek verebiliriz: Ev yapmak istiyorum. Ev yapmak için bana arsa gerek (1); evin sureti (tasarımı) lazım (2); evin çizimine göre toprağı kazmam gerek (3); kazılan yerin dip toprağını oturtup sıkıştırmak zorundayım (4); çimento, çakıl, kum satın alırım (5); bunları karıştırıp kazılan yerlere düzenle döküp temeli yükseltirim (6); evimin yüksekliği ne kadarsa, ona uygun olarak bana birkaç bin adet tuğla gerek (7); imeceye akrabaları ve komşuları çağırırım (8); hep birlikte tuğla döşeriz (9) — böylece bir gün içinde evin duvarlarını yükseltiriz; evin çatısını örtmek için kiriş, kamış, eternit vesaire getiririm (10)... Burada ev, amaçların amacına bir örnektir; onu yapmak için yapılacak işler — biz onlardan onunu saydık — ona ulaştıran küçük amaçlardır. Küçük amaçların amacı evdir. Yani ev, fikirlerin fikrini ifade etmektedir. Evi eksiksiz bitirmek için yapacağım işler de amaç sayılır ve onları yapmadan asıl amacıma ulaşamam. Diyelim ki otuz gün içinde ev yapacağım. Her gün yapacağım işlerin planını yazdım. Sabah ise keyifsiz uyandım. Yerimden kalkmak istemedim. Derken öğle vakti oldu. Birinci günün işini yapmadım, yarın yaparım dedim. Ertesi sabah keyfim yerinde uyandım ama ilhamım gelmedi; bu yüzden ilhamın gelmesini bekleyerek vakit geçirdim. Ondan sonraki gün ilhamım da keyfim de yerindeydi, ama kaçırılan iki gün yüzünden hevesim kırıldı. Sonraki gün bir coşkuyla her şeyi harika yapacağım dedim, biraz çalışıp bıraktım, bir bahane çıktı — arkadaşlarım çağırıp götürdüler... Aradan otuz gün geçti, planım gerçekleşmedi, ev yapılmadı. Ama komşum da tıpkı benim gibi plan yapmıştı, onun evi ise bitmiş. Büyük amaç için küçük amaçları gerçekleştirmek gerekiyormuş. Vaktinde yapılmayan iş yarın ağır bir yüke dönüşür — kalan işe kar yağar. Bilge ve akıllı insan kimdir? Her zaman uzun vadeli amaçlara yönelen, bu yolda planladığı işleri her gün acele etmeden yapan insandır. Emeği bugün meyve vermez, ama yarın o herkesten daha büyük sonucu elde eder; tek başarısı şudur: amacı belirledi; ona ulaşmak için küçük amaçları tespit etti; her gün plandaki işlerini yaptı, durmadı. Bu hâlde ne karamsarlık ne de tembellik onu geri çevirebildi.

Akrom MALIK