Ұлылардың мынадай өсиеті бар: «Кемел мінездерді он бөлікке бөлсек, тоғыз бөлігі тағафулдан тұрады».
Өзбек тілінен аударма · Түпнұсқа
Ұлылардың мынадай өсиеті бар: «Кемел мінездерді он бөлікке бөлсек, тоғыз бөлігі тағафулдан тұрады». Тағафул – біле тұра білмегенсу. Яғни айналадағы адамдардың қателерін, надандықпен жасалған қылықтарын көріп, көрмегенсисіз, біліп, білмегенсисіз. Олардан көз жұмасыз. Мұның бірнеше себебі бар. Кейбірін келтірейік: 1. Адамға қатесін айтсаңыз, ол әрқашан оны түзей бермейді, қайта арада ыңғайсыз жағдай туындайды. 2. Қате надандықтан немесе дәрменсіздіктен болып жатуы мүмкін. Надандық, яғни білмеу себепті жасалған қате біліммен жойылады. Дәрменсіздік – бұл өзін басқара алмау, ашуға немесе сезімге жеңілу. Адамдардың бәрі бірдей ашу мен сезімді жеңуге қабілетті емес. Демек, мұнда ем – ашу мен сезімді жеңуге жететін ішкі бір қуат қалыптастыру. Мұндай қуаты жоқ адамға сөгіс беру дәл сол сәтте дұрыс болмайды. 3. Адам насихатты қабылдауы үшін екі жағдай туындауы керек: 1) насихатқа мұқтаж адамның жүрегі жібіп, нәпсісі сынық күйде болуы керек, сонда оның құлағына сөз кіреді, ойланады; 2) насихат айтушы күшті әсер иесі болуы шарт, ол насихат айтудың ең дұрыс әрі қолайлы тәсілдерін қолдануда шебер болсын. Сонда насихат жеміс береді, әйтпесе сөздер босқа кетеді. 4. Кейбір адамдар мүлдем надан әрі бұзық болып, олар қасиетті нәрселерді менсінбейді, сондықтан оларға ешқашан мағыналы сөз айтылмайды; мал мен есекке «шу» және «ышш» немесе «ихх» деген сөздер жеткілікті болғаны сияқты, оған ол білетін сөздікпен сөйленеді. Мүмкіндік болысымен мұндай бұзықтардан қашып, аулақтау керек. 5. Насихат ұзақ сөздермен емес, мейір мен махаббат, амал мен үлгімен көбірек нәтиже береді. Біреуді түзеткісі келген адам сол кісіге мейір беруі, оны кешіруі және қатесін өзі түсінуі үшін уақыт беруі керек. Я, Хақ, нәтиже болса, ғажап емес. Әрбір жақсы нәрсе сабырдың артынан келеді. Надандарға сабыр сізді де, оларды да көп әурешіліктен құтқарады: сіз сөзді ысырап етпейсіз; ол сізге қарсылық білдірмейді. Айтпақшы, көңіліңізді ауыртпалықтардан, көңіл күйіңізді түсіп кетуден сақтаймын десеңіз, тырысыңыз: сізді ренжітетін жерден, адамдардан шын жүректен алысқа кетіңіз; сізге ауыр тиетін сөздер айтылмауы үшін ұмтылыңыз; ең бастысы, жаман ойларды қуып жіберіңіз. Өзіңіз үшін тыныш әрі алаңсыз орта қалыптастырыңыз. Бәлкім, сонда мінезіміз қорғалар; денсаулығымыз аман қалар; көңілдер қан, өзіміз мұңлы болмасақ; әйтпесе, қуатымыз кетеді, бағасыз минуттар мен демдерімізді пайдасыз жанжалға, көңіл қаяуы мен қайғыға жұмсап жібереміз. Ғайбат, өзгелердің өмірі, ісі, күнәсі, сауабы, жетістіктері мен жеңілістері әңгімемізді былғамаса, нұр үстіне нұр болар еді. Өз өміріміз соншалық реттеліп қалды ма, басқаларды талқыласақ?! Мүмкіндігінше, шат-шадыман өмір сүрейік, қымбаттыларым.
Пікірлер
Әзірге пікір жоқ. Бірінші болып пікір жазыңыз.