Ин матн на дар бораи касонест, ки тамаъкориро касби худ кардаанд, балки дар бораи одамони иффатманду…

Ин матн на дар бораи касонест, ки тамаъкориро касби худ кардаанд, балки дар бораи одамони иффатманду шарафманд, инсофдору диёнатдорест, ки ба доми мӯҳтоҷӣ меафтанд. Мӯҳтоҷӣ – барои инсон неъмат аст. Агар ба ғафлат афтода бошад, бедор мешавад. Агар Худоро фаромӯш карда бошад, ёд мекунад. Дар қатори мусибатҳои бисёр мӯҳтоҷӣ чунин сифатҳои нек дорад. Ғайр аз ин, мӯҳтоҷӣ нафсатро хам мекунад – туро водор месозад, ки дари дигарон ёрӣ пурсӣ ва рӯятро зард мекунад. Дили одами мӯҳтоҷ меларзад ва ӯ ба ҳоли илоҷнопазир меафтад. Оё медонед, ки дар ин лаҳза дараҷаи инсоне, ки ба нидои ӯ – ба сухане, ки барои ёрӣ гуфтааст, «лаббай» мегӯяд, то чӣ андоза баланд мешавад? Як инсон мегӯяд: “Ба ҳоли вазнин афтодам. Агар ба одамон фоидаат расад, лозимӣ. Хоҳ илм бошад, хоҳ маблағ – агар фоидаат расад, дар қатори инсонҳо шумурда мешавӣ. Як-як дари дӯстонро кӯфтам. Табиист, ба касоне муроҷиат кардам, ки имконият доштанд. Он гоҳ як дӯстам гуфт, ки фалон қисмашро медиҳам. Гуфта наметавонам, ки чӣ қадар мутаассир шудам. Бе ҳеҷ сухану шарҳе гуфт. Ба ёд меорам, ӯ ҳамеша чунин буд”. Дар мӯҳтоҷӣ инсон аз як тараф бояд шаъни худро нигоҳ дорад, аз тарафи дигар бояд ҷои заруратро пур кунад. Аз ду тараф ду шамшер барои буридани ту омодааст – ба куҷо гурезӣ ҳам, яке туро мебурад – агар пул пурсӣ, сарат хам мешавад; агар напурсӣ, зарурат туро ба танг меорад. Ҳамин раванд раванди интихоби дӯстон аст. Дӯстат ба ту вазнинӣ наоварда, барои ту машаққатро бар дӯш мегирад ва туро эҳтиёт мекунад. Дурӯя бошад, бо он ки мӯҳтоҷии туро медонад, дар бораи камбудӣ ба ту ёдовар шуда, мегӯяд, ки азоби худро худат каш; чунин одамон дӯст нестанд, ҳол он ки инсонияти оддӣ ҳам тақозо мекунад, ки ба одами дигар шафқат кунӣ. Барои мӯҳтоҷ нашудан набояд аз касе қарз гирифт. Барои мӯҳтоҷ нашудан шарт аст, ки ба корҳое, ки қуввати молиявиат намерасад, даст назанӣ. Барои мӯҳтоҷ нашудан кор кардан ва пули ба дастовардаатро дар ҷояш харҷ кардан талаб карда мешавад. Одаме, ки чизҳои нодаркор мехарад, ба мӯҳтоҷӣ меафтад. Агар дар дастат пул набошад, аз касе пул гирифта, шартҳои шарикиро нопурра карда, кор оғоз мекунӣ ва агар корат пеш наравад, дар натиҷа бо шарики нимкора ба мушкил гирифтор мешавӣ. Агар барои харидани чизе, ки ба ту чандон зарур нест, кредит ё навъи дигари қарз гирӣ, ҳар моҳ хуни туро мемакад. Сарватро Худо медиҳад; агар дар дастат сарвати калоне гардиш кунад, мунтазир нашав, ки аз ту пурсанд – мӯҳтоҷонро худат ҷустуҷӯ карда ёб, ёрӣ деҳ, оҳ-оҳ, тасаввур ҳам карда наметавонӣ, ки ин кор чӣ баракате дорад.

Акром МАЛИК