Бо садоқат ба арзишҳо зиндагӣ кардан осон нест. Агар инсон ягон қоидаро ҳамчун арзиш барои худ интихоб кунад,…

Бо садоқат ба арзишҳо зиндагӣ кардан осон нест. Агар инсон ягон қоидаро ҳамчун арзиш барои худ интихоб кунад, барои ҷудо кардани ӯ аз ин арзиш ҳуҷумҳо оғоз мешаванд. Ин қонунияти бисёр оддист. Агар хоҳӣ соҳиби чизе шавӣ, албатта, касоне пайдо мешаванд, ки мехоҳанд онро кашида гиранд. Ту, албатта, бояд исбот кунӣ, ки сазовори арзише ҳастӣ, ки мехоҳӣ. Ҳамин тавр дар ин олам ҳар кас маҷбур аст сарҳади худро кашад ва онро ҳифз кунад. Ҳеҷ гоҳ ягон муваффақият ё бозёфт муфт дода намешавад, дар ҳаёти дунё ҳама чиз баҳое дорад. Ту бояд ҳар чизи дар дастатро ҳимоя карда зиндагӣ кунӣ; агар ҳимоя накунӣ, бешубҳа, аз он маҳрум мешавӣ. Ба назари дигарон марра ё муваффақияте ки касе ба он расидааст, шояд осон омада бошад. Ҳаргиз чунин нест — дар паси он мубориза ва азобҳо ҳастанд, танҳо мо онро намебинем. Агар осон ба даст омада бошад ҳам, ҳасад бурдан лозим нест — он зуд аз даст меравад. Зеро одамизод ба чизе ки бо азоб, бо ҷон кандан ба даст наовардааст, бисёр бепарвост. Арзишҳо низ айнан чунинанд — ҷавони навхез, ҷавони зеҳнноку ботаҳаммул, масалан, дар суҳбати уламои гуногун мешавад, китобҳо мехонад, бо зиндагиномаҳои гуногун шинос мешавад ва барои худ нақшҳои зебои инсониятро мекашад — ман ҳалол мешавам, ман ростгӯ мешавам, ман на моддиётро, балки маънавиётро болотар мебинам, ман на хоин, балки содиқ мешавам, ман масъулиятшинос ва қавӣ мешавам ва ғайра. Ҳамин тавр, ҷавон барои худ арзишҳо интихоб кард, ҷудо кард ва «арзишҳои худро дорам» гуфта, бо ифтихор ба олам ҷор зад. Ба ин сарват дарҳол ҳуҷум оғоз мешавад — ҳаёт туро ба чунин ҳол меандозад, ки ҳалол будан душвор мешавад; ба чунин зулм гирифтор мешавӣ, ки ғайр аз дурӯғ роҳи дигаре намемонад; ба чунин ниёзмандӣ меафтӣ, ки аз маънавиятат оҳиста рӯй мегардонӣ; нафс ва шайтон чунон ҳила мекунанд, ки дар гирдоби фитнаҳо монда, худат ғофилона ба хиёнаткор табдил меёбӣ; он қадар хаста мешавӣ ва аз пой меафтӣ, ки масъулият барои ту мисли хоб мешавад; ба дӯшат он қадар борҳои намоёну ноаён бор мекунанд, ки мадорат тамом шуда, маҷбур мешавӣ бигӯӣ: «ман нотавонам». Ва то ба ин лаҳза расида, нигоҳ кунӣ, арзишҳоят ба ғорат рафтаанд; ягон арзишат намондааст — ҳаминро мегӯянд-дия: «ба сарвати дастат, албатта, таҷовуз мешавад». Аз ин бармеояд, ки ту бояд арзишҳоро андешида интихоб кунӣ; агар интихоб кардӣ, бояд онҳоро ҳамеша ҳимоя карда тавонӣ; барои ин ҷоиз аст ба роҳнамоиҳои бузургон, ягон шахси комиле ки воқеан ғамхори туст, гӯш диҳӣ. Агар одамизод субҳ ҳангоми бедор шудан ният кунад, ки «ман имрӯз рӯзамро бо хулқҳои нек мегузаронам» ва дар ҳар ҳолат як бор нафаси чуқур кашида, баъд гап занад, шояд пеши бисёр машаққатҳоро гирад.

Акром МАЛИК