Kalp çok nazik bir yaratılıştır. Onu bir damla çiye mi benzetsek? Sabahleyin çiçeğin yaprağını yurt edinmiş…

Kalp çok nazik bir yaratılıştır. Onu bir damla çiye mi benzetsek? Sabahleyin çiçeğin yaprağını yurt edinmiş çiyin titreyişi gözünüzün önüne gelsin. Kalp de böyledir: titrer durur, biraz toz onu kirletir; yok olması kolaydır – güneş onu buharlaştırıverir, rüzgâr onu döküverir. Çiyi bu temiz ve parlak hâlinde korumak ne kadar zorsa, kalbi de şeffaf ve berrak hâlde korumak o kadar meşakkatlidir. Kalbin çiyini korumak için onu bekçilerle muhafaza etmek gerekir. Birinci bekçi akıldır. Akıl kalbe gereksiz, keyfi kaçıran sözleri sokmasın. Sizin hakkınızda öyle bazı gıybetler vardır ki onları bilmezseniz daha faydalıdır. Bilirseniz yalnızca kedere düşersiniz. Başkalarının bazı kötü işleri hakkında da öyle gıybetler vardır ki onlardan habersiz kalırsanız hiçbir şey kaybetmezsiniz. Onları bilmemek, görmemek iyidir. İnsanlar hakkında iyi zan ve düşüncede olmak, onlar hakkında çirkin gerçekleri öğrenip gönlü soğuyup nefret etmekten daha iyidir. Başkalarının hatalarını ve günahlarını araştırmak ve bunlar hakkında söz yaymak her şeyden önce o gıybetçinin kendisine zarar verir – kalbi bundan sonsuz eziyet çeker. İkincisi, bu fesat yaymanın bir yoludur. Üçüncüsü, günahkâr olsa bile onu rezil etmek hiç de doğru değildir, çünkü tövbe kapıları açıktır. Elbette burada zulüm başka bir meseledir – birinin zulme uğradığını gören kimse zulme karşı mücadele etmelidir. Zulüm asla uzlaşılamayacak bir iştir. İnsan istese de istemese de çevresindeki insanlarla bağlıdır. İnsanlar birbirlerine yardım ederler ve yardım görürler. Eğer insanların karşılıklı yardım bağları kopsa, bütün toplum mutsuzluğa düşer. İyilik işi asla durmamalıdır. İyiliğin en âlâsı, sana kötülük yapana iyilik yapmandır. Bu iyiliği yaparken başa kakmaktan ve kabalıktan, büyüklenmekten ve riyadan uzak olmak gerekir. Her insanı iyilikten alıkoyan etken, başkaları hakkında kötü zan ve düşünce içinde olmaktır. “Falanca senin hakkında şöyle dedi!” sözü her insanı ona iyilik yapmaktan hemen alıkoyar, hatta kötülük yapmaya teşvik eder. Tek bir sözle iyilik pınarlarının gözünü kapatmak mümkündür. İnsan kendi ağzına sahip olmaktan acizken, başkalarının ağzını kapatabilir mi? Demek ki gıybet ve iftira sözlerine set çekmek çok zordur. Bu sebeple insanın akıl denilen bekçisi her sözü sınayabilmelidir. Bunun için duyulan her cümleye esir olmadan onun doğru mu yalan mı olduğunu bilmek gerekir. Eğer bu imkânsızsa, bu işi Allah’a havale etmesi ve ilahî hikmetle hakikatin ortaya çıkmasını beklemesi matluptur. Bu sebeple büyükler, bir tarafın sözüne dayanarak hüküm çıkarma demişlerdir. İkinci tarafı da dinle, belki hakikat bu iki sözün arasındadır?! Öyle yapamıyorsan, sabret, bekle. Nehre batan ölü mutlaka yüzeye çıkar. En önemlisi, kalbini koru.

Akrom MALIK