Dil

Her insanın siyaset hakkında net ve özlü bir bilgisi olsa iyi olur. Siyaset ilminden haberdar olmak, insanın…

Özbekçeden çeviri · Orijinal metin

Her insanın siyaset hakkında net ve özlü bir bilgisi olsa iyi olur. Siyaset ilminden haberdar olmak, insanın… — fotoğraf

Her insanın siyaset hakkında net ve özlü bir bilgisi olsa iyi olur. Siyaset ilminden haberdar olmak, insanın dünya hayatındaki pek çok beladan korunmasına sebep olsa şaşılmaz. Siyaset kelimesi seyislik sözünden alınmıştır. Arapçada at bakıcısına seyis denir. At bakıcısı atları çok iyi anlayan, at dilini bilmesi gereken kişidir. Siyasetçi de insanları – halkı tanıyan ve onları iyilik yolunda yöneten kişidir. Her erkek reis olarak yaratılmıştır – her erkek kendi ailesinde reis ve siyasetçidir. Karısını, çoluk çocuğunu doğru yolda yönetmek her erkeğe nasip olmaz. Bu sebeple de siyaset ilmini bilmek gerekir. Devlet siyaseti, devlet işlerini düzenlemektir. Devletin üç temel görevi vardır: halkı dış düşmandan korumak; iç düşmandan himaye etmek; anlaşmazlıkları çözmek. Dış düşman, yurdu istila edip halkı köle yapan istilacıdır. Onu içeri sokmamak devletin görevidir. İstilacı yalnızca toprağa ve servetlere değil, edebe, ahlaka, şana ve şerefe de saldırır. İç düşman suçlulardır: hırsızlar, katiller ve düşman casusları. Mazlumu zalimden korumak da bu maddeye dahildir. Anlaşmazlık, insanlar arasında ortaya çıkan ihtilaflardır; bunlarda hakemlik yapmak da devletin hakkıdır. Devletin ek işleri ve faziletleri şunlardır: imar, sosyal yardım, edebiyatı ve sanatı teşvik etmek, ilim ehlini desteklemek. Devlet üç görevini kusursuz bir şekilde yerine getirirse, geri kalan işleri halkın kendisi yapar. Devlet işlerini hükümet yürütür. Hükümetin üyeleri insanlardan oluşur. Birinci yöneticiden en alttaki memura kadar hepsi hükümete mensuptur. İnsan hata yapar. İnsanın kararları hatadan uzak değildir. Demek ki devletten ve hükümetten her zaman doğru iş beklemek, hata olunca hemen suçlamak akla uygun değildir. Hükümetin işini doğru yapabilmesi için insanların yardım etmesi gerekir – bu yardımı ilim ve irfan ehli verebilir. Onlar devlet işini iyileştirmek için edep ve ahlakla görüşlerini dile getirir ve yöneticilere duyururlar. Sıradan insanlar zulüm ve haksızlık görürlerse devlet kurumlarına gidip kanun çerçevesinde haklarını talep etmelidir. Şayet yöneticiler ilim ve irfan ehlinden akıl danışmadan, kendi cehaletleriyle hata ve zulümde devam ederlerse, onları kendi hâllerine bırakıp sabırla beklemek gerekir. Bu sabır birkaç on yıl gerektirse de beklemek gerekir. Zalim kendi başını kendisi yer; ona karşı ayaklanmamak gerekir, aksi hâlde cana ve mala zarar gelir. Çünkü bu toplumda herkesin bir işi vardır; o işi yerli yerinde yapmakla huzur meydana gelir. Başkasının işini yapacağım demek insanı kuyruğunu kütüğe sıkıştırmış maymunun hâline düşürür. Ancak insan asla zulme razı olmamalı, haksızlığa boyun eğmemelidir. Her insanın gözü önündeki insanlığa aykırı hareketlere karşı mücadele etmesi yüce bir borçtur. Günümüzde siyasi analistler zümresi ortaya çıkıyor. Bunlar medyada – sitelerde ve çeşitli platformlarda her gün ya da gün aşırı kendilerini gösterip duygularını ve görüşlerini kamuoyuna aşılamaya çalışıyorlar. Hiçbir samimi ve akıllı insan iyi niyetli bir işe itiraz etmez, aksine onu savunur; fakat gözü tek taraflı olan – âlemi yalnızca 1D boyutunda gören, Batı felsefesi temelinde sığ bir ilim edinmiş bu “analistler”in elindeki şey ne analizdir ne de eleştiridir; onlar karmaşık cümle yapılarından, türlü ezberlenmiş terimlerden oluşan bir lapanın sahibidirler ve bu lapa, yapının üstüne dökülerek onların tarafgirliğini ve düşmanlığını ortaya çıkarıyor. Sözlerine dikkat edilirse, her yaklaşımlarının özünde devletin temellerini zayıflatmaya, hükümet işlerinin kalitesini bozmaya ve halkın kadim kültürel köklerini kesmeye yönelik olduğu görülür. Çünkü onlar siyasi analist değil, siyasi hırsları olan insanlardır; hırsı olanlarda tarafsızlık asla olmaz. Hırsın özü, “Sen beceremiyorsun, ben beceririm, senin yerinde ben çalışmalıyım” diyen gizli bir haykırıştır.

Tarafsız insan yıkmaz; aksine, durumun karmaşıklığını hesaba katarak, sükûnetle her sözünü teraziye koyup ölçerek konuşur; insan nefsinin türlü oyunlarından haberdar olduğu için yalnızca sözle hiçbir başarıya ulaşılamayacağını bilir. Halka hizmet edeceğim diyen kişi valilik ve yöneticilik hastalığından kurtulup köle ve hizmetkâr, hor ve zelil olmayı üstlenmeli, hatta bunu istemelidir. Ancak öyle bir insanda kalp temizliği, sözlerinde doğruluk ve tarafsızlık olabilir. Kalbi iktidar vesvesesinden azat olmuş insan huzuru hissedebilir. İlginç bir çelişki: Erkek ailenin reisidir, fakat pek çok erkek aile reisliğinden kaçar, yani ev içinde bütün işleri – karar vermeyi de uygulamayı da – muhterem hanımına teslim eder de toplum içinde yönetici olmaya çalışır. “Sen neden kendi işini yapmayıp başkasının işine burnunu sokuyorsun?” diyecek bir yiğit yok.

Akrom MALIK

2 430görüntülenme

Yorumlar

    Diğer yazılar

    ALTINCI BÖLÜM

    Dördüncü kısım Nan kırma ve düğün Dünürcülük işleri bittikten sonra nan kırma merasimi yapılır. “Nan kırma”ya fatiha düğünü de denir. Bu örfün özünü bilmek için düğünün mana ve…

    6 dk

    Son

    👉 Başlangıcı Yakın zamanda tez savunarak filoloji bilimleri alanında felsefe doktoru bilimsel derecesini aldım. Bunun sonucunda ilim alanındaki bütün yenilikleri ve reformları…

    3 dk

    Giriş yap

    Tepki bırakmak, yorum yazmak ve ayarlarınızı saklamak için giriş yapın.

    Devam ederek kullanım koşullarını ve gizlilik politikasını kabul etmiş olursunuz.