YEDİNCİ BÖLÜM

YEDİNCİ BÖLÜM

KARI-KOCA

Üçüncü Fasıl

Kocanın ahlakı

Kitabın ilk sayfalarından itibaren aile reisinin erkek, koca olduğunu tekrar tekrar vurgulayıp duruyoruz. Kadınları ebedî mazlum gören kesimler bu tekrardan inciniyor olabilir. Çünkü propaganda ve telkin, özellikle gençlerin zihninden kadının erkeğin itaatinde olması gerektiği fikrini söküp attı. Artık Özbek kızları da agresif bir şekilde kadınların hürriyetine kimse efendi değildir, kadınların hakkını kısıtlıyorsunuz diye yaygara koparmaya başladılar. Kadınları terbiyeye çağırmak, onlara edep ve ahlaktan söz etmek zorlaştı. Kadınlar kendi faydalarının nerede, zararlarının nerede olduğunu bilemez hâle düştüler. Onların zihninde kocanın kadının hizmetçisi, kocanın kadının bütün isteklerini yerine getiren bir cin olduğu tasavvuru oluştu. Koca gece gündüz kadını razı etmek için koşturur, kadın hanım ise bundan yalnızca faydalanır; zaman zaman kavga çıkarıp kocayı mahkemeye verip birkaç günlüğüne hapse attırmaları da mümkündür. Sosyal ağda gece gündüz zulüm görmüş kadınlar hakkında türlü haberler çıkar; sessiz kalma, susma diye birileri dayanışma ilan eder; her kürsüden ve raftan kadınların “kutsallığı” ve “dokunulmazlığı” hakkında durmaksızın vaazlar yükselir. Kadının vazifesi, sorumluluğu hakkında hiçbir söz söylenmeden kocanın vazifesi ve sorumluluğu tekrar tekrar tembihlenir. Oysa mesele çok naziktir. Karı-koca sorunlarını yalnızca kadılık ve hüküm kılıcıyla nasıl çözmek mümkün olur?! Bunun imkânı yok; bu şekildeki yaklaşım karı ile kocayı birbirinden uzaklaştırmaya götürür; kocaya katlanamayan, kocasız bağımsız yaşayan, kocaya şart koşan kadınlar zümresi çoğalıp ailesiz kadınların sayısı gün geçtikçe artıyor. Neredeyse her iş yerinde böyle kadınlara rastlanır; evlenmeden kırk yaşını geçenlere kimsenin şaşırmadığı bir “hoşgörü” zamanı da tecelli etmektedir. Kocanın yalnızca maddi-bedenî bir eş olmadığı hakikati akıllardan çıktı; kocanın kadının ruhi-manevi hayatında, akli-duygusal dengesinde ne kadar önemli bir yer tuttuğu unutuldu. Kocanın var olmasının bile kadın kısmı için ne kadar büyük bir kalkan olduğuna göz yumuldu; kocasız kadının ruhen garip ve zavallı bir hâle düşmesi kimsenin ilgisini çekmez oldu. Bu sebepten de koca ne işe yarar diye haykıranlar ortaya çıktı. Oysa koca her şeyden önce kadın ruhunun hemdemidir; kadın sıradan bir eşya değil, koca için ruhi-duygusal denge veren bir yoldaştır! Karı ile kocanın nikâhla sekinet ve huzur bulduğu neden zikredilmiyor? Karı ile kocanın nikâhtan sonra birden huzur duyduğu neden akla gelmiyor?! Kadınların zihninden kocaya itaat etmek gerekir anlayışı tamamen çıkarılınca, delikanlılara da sen ailenin başısın diye aşılanmayınca, aileyi idare edemeyen kadın tabiatlı erkekler sınıfı oluştu. Onların başlıca özellikleri şudur: çalışmayıp kadının eline bakar; kazandığını kadının eline teslim eder; kadının şirretliğinden bıkıp her şeye el sallamıştır; kadının şantajından, hukuk mercilerine şikâyet etmesinden korkarak yaşar; kadından ayrılmak istese, kadın tarafının ordu gibi gelip koca tarafına fiziksel saldırıya kadar varması ve bu bakımdan kendini suçsuz tutması olaylarına da sık rastlanıyor; üstüne üstlük mahkemelerin çoğu kadınlar lehine hüküm verir; kadınlar hemen çocuklarını silah olarak kullanıp onları sosyal ağa çıkarırlar; kanunda nafaka miktarının iki katına çıkarılmasının erkeğe iki kat yük olup onun hayatını ve ruhunu nasıl etkilediği kimseyi ilgilendirmez; kadın deyince tir tir titreyenler, kadınların kavgasından kalp hastalığına yakalananlar pek çoktur. Bir de bu durumda bütün aile bilimciler yalnızca kadınları korumak hakkında vaaz verirler; kadınlar sabra ve metanete davet edilmez; erkekten de erkek olması talep edilmez; aksine kadının yolundan gitmesi, onun gönlüne bakması gerektiği var gücüyle tembihlenir.

Neticede erkekler ve kadınlar ikiye ayrıldı — iki tarafta da birbirine yabancılaşma göze çarpmaktadır. Erkekler ve kadınlar sanki düşmana dönüşüyor. Bu durumlar tabii değil, aksine çok tehlikeli toplumsal faciaların ilk habercileridir. Sebebi şu ki yetişmekte olan kızlarda erkeğin manevi üstünlüğü hakkında hiçbir tasavvur yok; delikanlılarda sorumluluk ve reislik hakkında terbiye ve anlayış mevcut değil; onların kuracağı aile yarın Özbek zihniyetiyle ilgisiz bir aile olacak; güya iki tarafın eşitliği üzerine kurulmuş, yani ne kadının ne de kocanın üstünlüğü sağlanmış bir ailede asla aile huzuru olmaz; aile denen şey, nikâhtan önce nikâhsız işler, gösteri düğünler, bal denen zehir aylar, sonra da sinir harbiyle dolu birtakım olaylardan ibaret kalır. Koca ayrılmak isterse, kanun onun üzerine yükümlülükleri acımasızca yükler; kadın mağdur makamında kocaya dilediği kadar zulüm ve haksızlık eder; boşanma neticesinde kocanın kazandığı birikim ortak edinilmiş mal diye kadına hiçbir zahmetsiz resmîleştirilir, yüksek miktarda nafaka ve annelik ödemeleri yazılır. Ondan sonraki nesil, yani şimdiki çocukların çocuklarının kuracağı aile şu anki Batı ve Türkiye ailelerinden hiç farklı olmaz; belki erkeklerin evlenmeyi, kadınların kocaya varmayı istememesi aşırı derecede çoğalır; evlenmemiş erkeklerin çokluğu, yalnız yaşamak, belki de birtakım yatak arkadaşlarıyla tabii ihtiyaçlarını gidermek olağan bir hâl alır. Neticede anne-babasız çocuklar, kürtajların devasa sayısı kimseyi şaşırtmaz. Değerlerden söz etmek gülünç görünür; kadın kocaya itaat etsin desen, orta çağ, feodalizm diye değerlendirilir; belki de kanuna, özgürlüğe karşı çıkıyorsun diye yakana yapışanlar da çıkar. Aynı şekilde kadınlar anneliği en yüksek saadet bilecekleri yerde, anneliği yük diye açıkça söylerler; kendime vaktim kalmıyor, çocuğum var; iki, üç çocuğum var — hayatım yalnızca onlara bakmakla geçiyor diyerek çocuğa özen göstermeyi, ona sevgi göstermeyi sonsuz bir facia olarak değerlendirirler; onlar için bu alçak bencillik tabii görünür ve bu durumda böyle tabiatlı ve böyle inançlı bir kadına hiçbir nasihatin faydası olmaz. Bir hakikat açıktır ki kadın tabiatı itibarıyla zayıf ve itaatkâr yaratılmıştır. Neredeyse her kadının içinde bir tabi ve aciz kadın yaşar. Kadının haddini aşıp sınırdan çıkması, erkeğin manevi gücünün yetersizliğindendir. Erkek kendi değişmez fikirlerine, hayati ölçülerine ve çelik gibi sağlam değerlerine sahip olmazsa, her itaatkâr kadın onun elinde itaatsiz bir kurda dönüşür. Ama erkek manen sağlam, ruhen güçlü, aklen olgun olursa, aile hususunda sabit ve adil, merhamet ve mürüvvete dayalı değerlere sahip olursa, bu değerlere sadık yaşamaktan çekinmezse, ejderha gibi kadın bile ona yumuşayıp teslim olur. Erkek kendi ahlakı üzerinde çalışmazsa, kâmil ahlakını oluşturmazsa, sıkılan, içen, yakınan bir nüshaya dönüşür. Neticede ailede sanki iki kadın ya da iki yarım erkek yaşıyor olur — paçavra erkek ve erkekleşmiş kadın. Bu sebeple biz bu fasılda erkeğin ahlakı hakkında içtenlikle ve her yönüyle durmaya karar verdik.

Devamı var

Akrom MALIK