Allah ile kul arasındaki sır hiç kimsenin işine yaramaz. Bu sözün manası şudur: Kul, Allah için yaptığı…

Allah ile kul arasındaki sır hiç kimsenin işine yaramaz. Bu sözün manası şudur: Kul, Allah için yaptığı işleri başkalarına söylememelidir. Bundan başka, Allah'ın ona ettiği ve etmekte olduğu lütufları da açığa vurmayan kazanır. Demek ki âdemoğlu Allah için yaptığı işi ve Allah'ın ona verdiği nimetleri gizlerse makbuldür. Öyle yapmazsa ne olur? Allah'ı seven Allah için çalışıyorsa, maksadı Allah'ın rızasıysa, bunu söyleyince öbürleri ona hayran kalıp “aferin, ne kadar dindar biriymişsin” deseler, o da buna sevinse, maksat nerede kalır — o Allah'ın rızasını mı düşünmüştü, yoksa insanların alkışını mı?! Allah kuluna yardım verir, keramet verir. Bu, iyi iş için bir teşvik gibidir. Küçük bir çocuğa aferin deyip horoz şekeri vermek gibi. Fakat kulun küçük çocuk gibi davranmaması güzeldir — ne keramet varsa söylemesin. Çünkü Allah padişahtır, âdemoğlu ise kul. Kul padişahın sırrını neden açsın? Padişahın sırrını açan dergâhtan kovulmaz mı? Kulun kendisine verilen kerametten söz açması neticesinde avam kişiler onu Allah'a yakın bir zat sanıp etrafında pervane olurlar. Hayret, ey dindar, sen kendini Allah ilan etmek mi istiyordun? Haddini aşan tevazu öyle bir sahteliktir ki sureti, haddini aşan kibir gibi çirkindir. Samimiyet ve sadelik, ölçü ve orta yol — asıl güzellik ve kurtuluştur. Allah'ı tanıyan insanda had aşma olmazmış; haddin aşıldığı her yerde ise Allah'tan habersizlik varmış. Gaflet öyle kalın bir perdeymiş ki kimin gözünü örterse, kişi sarhoş olup hiçbir şeyi seçemez olurmuş — şükürden, sabırdan uzak olduğundan, dünya telaşının onu esir alıp kalbini boş şeylerin kapladığından âdemoğlu habersiz dolaşırmış. Bu sebeple her gün soluklanıp gürültülerden uzaklaşarak gözleri yummak iyi bir iştir. Hataları tahlil edip pişmanlık duymak, ağırbaşlılıkla dünya işine bakmak tam hikmettir: Bunca koşturmama rağmen bu âlemi terk edeceğim; beni meşgul eden şeylerden ne fayda bulacağım? İşlerimin değeri nasıl — iyi mi, kötü mü?.. Kalbimi neler doldurdu, hayatımı neler kapladı? Kimlere zulmettim, kimlere haksızlık ettim?.. Bazen akıntıya kendini bırakan boğulmaktan kurtulurmuş. Zaten Allah ile daha çok ve daha uzun sırlaşanın kalbi huzurlu, nefsi sakindir. Allah ile âdemoğlu arasındaki sırrı kimse bilmesin; bunu bilmezlerse kullar hiçbir şey kaybetmez, bilmekle de bir şey kazanmazlar. Avamın ağzına meşgale gerek: ya birini övmek, ya birini çiğnemek. Övdüğünü unutur, çiğnediğini tükürür. Avamın diline düşmekten sakınmak gerekir.

Akrom MALIK