БИРИНЧИ БОБ

БИРИНЧИ БОБ ОИЛА ҲУКМДОРИ — ОТА

Учинчи фасл Отанинг оиладаги сиёсати

(Бошланиши. Давоми)

Отанинг ўғил ва қизга нисбатан ёндашуви фарқлидир. Қизга қаттиқ гапирмайди, фақат юмшоқ гапиради. Ота қизини ўпиши тавсия қилинмайди, шунингдек, қиз ҳам отани ўпмаслиги керак. Бу миллий эски тарбиянинг бир қисмидир. Қиз тарбияси билан она шуғулланади ва бу ҳақида алоҳида бобда айтилади. Ота ўғилни назоратда тутар экан, бунинг шартлари бор. Биринчидан, ўғил мумкин ва мумкин эмас ишлар рўйхатини билиши керак, унга бу ҳақида босқичма-босқич ҳамда алоҳида суҳбатларда ёшига қараб айтиб борилади. Иккинчидан, ота айрим ҳолларда ўғилнинг хатоларидан кўз юмиши, ишоралар билан уни тўғирлашга даъват этиши керак. Била туриб, ўзгаларнинг нуқсонидан кўз юмишнинг номи тағофул дейилади ҳамда гўзал хулқнинг ўндан тўққиз қисми тағофулдан иборат дейилган. Учинчидан, ота ўғилнинг ёши катта бўлгани сайин унга мустақил қарор қабул қилиши учун шароит яратиб бериши керак, ўғил бу қарорлари ортидан келадиган ютқизиқларни ҳам кўриши ва хулоса қилиши шарт. Тўртинчидан, ота — фарзанд учун энг биринчи нафс мураббийсидир, яъни фарзанднинг нафсини ота энг яхши тарбия қилгувчидир, шу ҳақиқатни унутмаган ҳолда ота ўғилнинг қутураётган нафсини жиловлашдан ортга чекинмасин. Ота ўғилга жисмоний, ташкилий ишларни буюриши, бу ишларни қандай бажаришни ўргатиши табиийдир. Ота ўғлига камида учта ҳунар — қўл меҳнатига боғлиқ ҳунарни ўргатиши, бу борада устага бериши яхши иш, ўғил шу ҳунар орқали тирикчилик қилмаса ҳам, бу ҳунар унга бутун ҳаёти давомида катта ёрдамчи бўлади. Шунингдек, ота ўғил билан вақт ўтказиш, саёҳатга чиқиш, муайян вазифаларни бирга бажариш ишларини ҳам бажаради. Яъни ўғил билан тоғга, узоқ сафарга, спортга, турли тадбир, ош, тўй, марака, жаноза кабиларга бирга бориши керак. Жараёнда ўғил отани яхшироқ таниб, руҳан унга яхшироқ боғланади. Ота ҳамма тарбияни мен бера оламан дейиши хато. Албатта, ўғил учун комил устоз қидириши керак. Устознинг ёши улуғ, уйланган, номи ва шаънига доғ тушмаган, бошқа шогирдларни камолга етказган, ишончли одам бўлиши мақсадга мувофиқ. Ҳозирги кунда устозни отанинг ўзи топмаса, ўғил бирор устоз топса, ота у билан шахсан учрашади, агар кўнглига ўтирса, унинг хизматини қилади, ўғли учун унга яхшиликлар қилиб туради. Бу йўриқларнинг барчаси тавсиядир, у комил фарзанд тарбиялаш учун умумий қоидалар, холос, унга амал қилинса, яхши натижа бўлишидан умид бор.

Акром МАЛИК

(Давоми бор)