Перзент тәрбиесі – адам өміріндегі ең негізгі мәселелердің бірі. Әр халықтың өзіне тән ойлау жүйесі,…

Перзент тәрбиесі – адам өміріндегі ең негізгі мәселелердің бірі. Әр халықтың өзіне тән ойлау жүйесі, менталитеті бар. Өзбек халқы үшін ұят, әдеп, үлкенге құрмет, әкеге мойынсұну, перзентке мейірім, өзін көзге көрсетпеу, әсіресе отбасы ішін елдің көзіне көрсетпеу сияқты ережелер өте маңызды. Өзінің көне тамырлары бар, ұрпақтан ұрпаққа өтіп келе жатқан дәстүрлері бар отбасылар, яғни ата-бабаларынан, ата-анасынан тәрбие алған отбасылар үшін бұл қағидаттар ең негізгі мәселе саналады. Бұл отбасылар – сырлы әрі айбынды отбасылар. Бұл отбасыларда әкенің айтқаны – айтқан, сөзі – сөз. Аға інілерге бас. Іні ағаға бағынышты. Кеңпейілді көзқарас, отбасынан тыс біреуге, мейлі шетелде тұрсын, мейлі үлкен лауазым иесі болсын, сенімге кірмеген болса, тіпті сенімге кірген жағдайда да, оған ермеу, қарым-қатынаста жаттарға еліктемеу мұндай отбасылардың басты өлшемі. Мұндай отбасыларда тәрбиенің жаңа әдістері ізделмейді; ата-ана балама қалай қарым-қатынас жасайын, қалай тәрбие берейін деп бас қатырмайды, онда әулеттің ішкі ережесі мен үлгісі бар – сол түрде жұмыс істей береді. Мұндай отбасы балаларын YouTube-қа шығармайды, әйелімен ерлі-зайыпты болып подкаст жасамайды, мерекелік сыйлықтар туралы әлемге жар салмайды, түрлі жеке мәселелерді әлеуметтік желіге салып, мейлі үлгі болсын, мейлі кесел болсын – масқара болмайды; түркі халықтары ерте заманда отбасын әурет деп атаған екен, дәл осындай сөз Сайф Сарайидің 1392 жылы жазылған «Түркі Гүлстан» кітабында да кездеседі – бір сөзбен айтқанда, абыройлы отбасылар әуретімен атақ-даңққа бөленбейді, себебі әурет бөтендердің көзінен жабық тұруы керек. Кейбіреулер саяси босқын болып, кейін азаматтық алып, бір бөтен мемлекетке орналасқан екен, олар сол жердегі менталитеттен әсерленіп, әйел-бала-шағасын жұртшылыққа ағартушылық спектакль қою үшін пайдаланса, бұл театрларға қарап аңырып қалмау және алданбау керек. Олар сол жердегі орта мен ықпалдың ішінде. Олар сол жердің географиясы негізінде ойлайды. Олар үшін қыздың бетпақтығы өте табиғи жағдай, ал бізде әкелер тұрмысқа шыққан қызына тіктеп қарамайды. Оларда ұл әкесіне қарап пәлен ісіңіз қате деп айтуы мүмкін, ал бізде құп болады, әке деп айтылады. Әке көңілі біз үшін ұлы, ал олар үшін әкенің көңілін де, айбынын да елемеу оңай. Олар осындай жұмсақ бейнеде әдепсіздікті насихаттаса, майлы сөздермен ескі ахлаққа астыртын соққы берсе, үндемей қарап отырайық па? Шетте тұрып, отбасы туралы ел ішіндегілерге тәлім беру – бұл рухани бір шабуыл. Олардың біздің отбасымыздың ішкі рухы мен пішінін құрып беруге мүлде құқы жоқ. Марқабат, Отанға келіп тұрсын, халықпен бірге ащы-тұщыны татсын, осы жерде адамдарға жақсылық жасап қойсын, өзінің қандай жақсы адам екенін бәріне көрсетсін, дәлелдесін; кейін көреміз – мұндай адамдардың сөйлеуге құқы бар ма, жоқ па?! Дәл осы сөз өзінен саяси оппозиция жасап алған сатқындарға да қатысты. Сондай-ақ қандай да бір сайттар мен ақпарат көздеріне де. Бұл – осы пақырдың көзқарасы, тұжырымы, егер сіздер осындай адамдарға отбасыңыздың тәрбиесін сеніп тапсырсаңыз, бұл – сіздің таңдауыңыз. Егер жоқ, кімнен шара сұрайын десеңіз, ең алдымен отбасыңыздың үлкендерінен кеңес алыңыз, егер ондай адамдар болмаса, маһаллаңыздағы білімді, иманды, сенімді адамдардан, әсіресе білім иесі имамдардан жол сұраңыз, интернеттегі жасанды жұмсақ шейхтар мен шейхалардан емес.

Акром МАЛИК