Чындык баарынан жогору турат.

Жакында мектепте окуучу мугалимге кол көтөрдү жана бул абдан чоң дуу-дуу болду. Ошондо кантип окуучулар ушул деңгээлге чейин жетип келди деген суроо мени ойлондурду. Жана мектептерде эркек мугалимдердин дээрлик жоктугун жана болжол менен 99,9 пайыз устаздар аялдардан турганын башкы фактор катары көрдүм. Перзентти чоңойтууда ата менен эненин орду бирдей маанилүү болгондой эле, эркек балдардын тарбиясында эркек мугалимдин орду канчалык маанилүү экени — четке кагууга мүмкүн болбогон деңгээлдеги ачык чындык. Бала өзүнөн улуулардан түс алат. Аялдын табияты кандай экени эсин тааныган ар бир адамга белгилүү: — аялдар сезимге берилгич келишет, алар чечим кабыл алууда алысты көрө алышпайт; — аялдар шашма келишет, тез эле чатак чыгарышы ошондон; — аялдар каталарын мойнуна алышпайт, абдан чоң машакат менен гана катасын моюнга алышы мүмкүн; — аялдар назик жана кооздонууга кумар; — аялдар мээримдүү жана боорукер болуп, катаалдык жана одонолук аларга жат. Бул алардын аялдык сапаты, мындан башкача болушу мүмкүн эмес, ушул маанида бул сапаттар аялдарга көрк, эркектерге кемчилик. Эркек бала — болочок үй-бүлө башчысы. Андан мекенди коргоо, күч-кубат, олуттуулук, туруктуулук, сезимдерин башкаруу, сабырдуулук жана бир катар жоопкерчиликтер талап кылынат. Бул сапаттар жана мүнөздөр эркек балада алты-жети жашынан баштап калыптанат. Эң маанилүүсү, бул сапаттарды аял эмес, эркек заты үйрөтө алат, андан тышкары, бул өзгөчөлүктөр сөзгө карап эмес, үлгүгө карап үйрөнүлөт. Дал ушул маанилүү мезгилде — 7 – 18 жаш аралыгында, эркек бала инсан катары калыптана турган мезгилде биздин коомдо бала атасын дээрлик көрбөйт; энеси менен гана сүйлөшөт; мектепте болсо аялдардан гана турган устаздардын колунда калат. Натыйжада аны тыйып тура турган, анда чечкиндүүлүктү, адеп-ахлакты, инсап-диянатты, ой жүгүртүүнү жана ойлонуп иш кылууну калыптандыра турган күч такыр жок. Бала болсо жеңил ойлуу, оюна эмне келсе, ошону кыла турган; убадасында турбаган; үй-бүлө жоопкерчилигин сезбеген; чечимдери тез өзгөргөн; өз алдынча чечим кабыл алууга алсыз; коркок, ошол эле учурда агрессивдүү; өзүнө көп жасанган болуп чоңоюп жатат. Эми ага эркектерге мүнөздүү катаалдык кылынса, эч тартынбай устазына кол көтөрүп жатат; устаз аялдарды сөгүп жатат; бул абал болсо дээрлик массалык мүнөзгө ээ болуп баратат. Айрым далилдер: 1-видео 2-видео 3-видео 4-булак 5-булак

Бул чындыкты, менин момун оюмча, ар бир акылдуу адам ырастайт, ошондуктан камина мектептерге күчтүү жана акылдуу, илимдүү жана ишкер эркек мугалимдерди кайтаруунун чарасын көрүү керек деп ойлойм. Азыр жигиттерибиздин жоопкерсиз, текинхор, үй-бүлө курууга даяр эместигинин түбүндө да биз айтып өткөн себептер жатат. Жакында “Характер” онлайн долбоорун баштаган элек. Максат — жигиттерде эркекче мүнөздү калыптандыруу; убадасына бек турган; үй-бүлөчүл; аялдарды баалаган; өзүнө ишенген табиятты тарбиялоо. Бул бир катар практикалык баскычтардан турат. Ушул долбоордун жарыясынын алкагында: “Мектептерде 12 жыл аял мугалимдерден билим алган эркек балдарда эркек мүнөзү калыптанбай жатат. Ошондуктан бүгүн 18 жаштагы жигитчелерде дагы эле дүйнө тааным жок, аракеттеринде, сезимдеринде жана мамилелеринде аялдардын өзгөчөлүктөрү көзгө урунат. Аял тарбиясынын натыйжасында эркек бала эркекке мүнөздүү чечкиндүүлүктөн, сөзгө бектиктен, катаалдыктан, эрдиктен жана ишкер ой жүгүртүүдөн куру калып чоңоёт”, — деп жазган элек. Дал ушул бөлүгүнө эки аял мугалимден каршы пикир келди. Бирөөсү: “Мен 20 жылдык мугалим катары бул катты сизге жазып жатам. Акыркы жазган постуңуз эркектер үчүн болсо да, муну мен сыяктуу аял устаздарга кордук деп билем. Өмүрүбүздү балдардын билими үчүн арнап, бул жолдогу машакаттарды мейли, ушул балдардын келечеги улуу болсун деп өзүбүздү соорото жүрүп, эми сизден мындай сөздөрдү угалыбы? Жакшы иш кылбапсыз. Аттиң”, — деп жазыптыр.

Бирөөсү болсо: “...көпчүлүк жашы улуу жана үй-бүлөсүн адал жол менен багып жаткан устаз аялдардын дилин оорута турган пост болуптур. Мейли эле, чындык болсо да, мындайча чыгарбаш керек эле балким”, — дептир. Урматтуу устаздарым! Сөздөрүм жүрөгүңүздү оорутканы үчүн кечирим сурайм. Пикир билдирип, кат жазганыңыз үчүн рахмат! Бул жерде силерге эч кандай кордук жок же эмгегиңерди жана машакатыңарды четке кагуу да жок, тескерисинче, кырдаалдын олуттуулугунун баяны бар. Экөөңүз жазган текстте да аялдарга мүнөздүү таасирленгичтик сезилип турат. Тескерисинче, “Акром Малик, туура айтасыз, мектептерибизде эркек устаздар көбөйсө, жакшы болмок” деген таануу нак терең бир сөз болмок. Ошондой эле “хотин” деген сөздөн капа болушуптур, ал эми “хотин” сөзү, чынында, мамлекетти башкарган аял дегенди билдирет. “Аёл” болсо үй-бүлөгө камкордук кылуучу деген мазмунга ээ. 👉 Караңыз. Келиңиз, чындыкка түз карайлы, жашоого көз салалы жана бүгүн уулдарга чыныгы эркек тарбиясы жетишпей жатканын мойнуна алалы жана маселени практикалык жагынан чечүүнүн чарасын көрөлү. Антпесе, биз бул маселеде андан да олуттуу көйгөйлөрдүн айлампасында калабыз. Ориентациянын бузулуу учурларынын трагедиялуу түрдө көбөйүү коркунучун да көз жаздымда калтырбайлы. Дүйнө таанымы дагы эле наристеникиндей бойдон калып жаткан уулдарыбыз эртең үй-бүлөнү кантип башкарары жөнүндө көбүрөөк баш катыралы. Ошондо биздин сөздөрүбүз сизге батпайт, тескерисинче, абдан жагып, колдой баштайсыз. Үмүт кылам, бул көз караштарыбызды урматтуу эже-сиңди мугалималарыбыз туура түшүнүштү жана өз перзенттеринин тарбиясында да бул жагын эске алышат. Кесип тандап жаткан жигиттерге карата айтабыз, кымбаттуу достор! Мугалим болуңуз! Бүгүн мектептер эркек устаздарга муктаж, силердин чечимиңер бүт Мекендин жана элдин келечеги үчүн маанилүү! Мектептерге кайткыла, эркек мугалимдер!

Акром МАЛИК