Ҳақиқат аз ҳама чиз болотар меистад.

Ба наздикӣ дар мактаб хонанда ба омӯзгор даст бардошт ва ин як ғавғои бисёр калон шуд. Он гоҳ маро саволе ба фикр водошт, ки чӣ гуна хонандагон то ба ин дараҷа расиданд. Ва тақрибан набудани омӯзгорони мард дар мактабҳо ва аз занон иборат будани қариб 99,9 фоизи устодонро ҳамчун омили асосӣ дидам. Чунон ки дар калон кардани фарзанд нақши падар ва модар баробар муҳим аст, он ки дар тарбияи писарон нақши муаллими мард то чӣ андоза муҳим аст, ҳақиқатест равшан ба дараҷае, ки онро рад кардан мумкин нест. Кӯдак аз калонтарон ранг мегирад. Табиати зан чӣ гуна будан ба ҳар инсоне, ки ба худ омадааст, маълум аст: — занон ба ҳиссиёт дода мешаванд, онҳо дар қабули қарор дурро дида наметавонанд; — занон шитобкоранд, аз ҳамин сабаб зуд ҷанҷол мекунанд; — занон хатоҳои худро эътироф намекунанд, мумкин аст бо машаққати бисёр калон хатояшро ба гардан гирад; — занон нозукназар ва ташнаи ороишанд; — занон меҳрубон ва шафқатнок буда, сахтгирӣ ва дағалӣ ба онҳо бегона аст. Ин сифати занонагии онҳост, ба таври дигар буда наметавонад; ба ин маъно, ин сифатҳо барои занон ҳусн ва барои мардон айб аст. Писар – сарвари ояндаи оила. Аз ӯ ҳимояи ватан, зӯру қувват, ҷиддият, устуворӣ, идора кардани ҳиссиёт, хунсардӣ ва як қатор масъулиятҳо талаб карда мешаванд. Ин сифатҳо ва ахлоқ дар писар аз шаш-ҳафтсолагӣ ташаккул меёбанд. Муҳимтар аз ҳама, ин хислатҳоро на зан, балки зоти мард омӯхта метавонад; ғайр аз ин, ин хусусиятҳо на аз рӯи сухан, балки аз рӯи ибрат омӯхта мешаванд. Маҳз дар ҳамин давраи муҳим – байни 7 – 18 солагӣ, давре, ки писар ҳамчун шахс ташаккул меёбад, дар ҷомеаи мо кӯдак падарашро қариб намебинад; танҳо бо модараш муошират мекунад; дар мактаб бошад, танҳо дар дасти устодоне мемонад, ки аз занон иборатанд. Дар натиҷа қуввае, ки ӯро нигоҳ дорад ва дар ӯ қатъият, одобу ахлоқ, инсофу диёнат, тафаккур ва мулоҳизакориро ташаккул диҳад, тамоман вуҷуд надорад. Кӯдак бошад, ҳамчун шахси сабуксар, ки ҳар чӣ ба хаёлаш ояд, ҳамонро мекунад; сари ваъдааш намеистад; масъулияти оиларо ҳис намекунад; қарорҳояш зуд тағйир меёбанд; аз қарори мустақил оҷиз аст; тарсончак ва дар айни замон таҷовузкор аст; ба худ бисёр оро медиҳад, калон мешавад. Акнун агар ба ӯ сахтгирии хоси мардон карда шавад, бемалол ба устодаш даст мебардорад; устодони занро дашном медиҳад; ин ҳол бошад, қариб тобиши оммавӣ гирифта истодааст. Баъзе далелҳо: Видеои 1 Видеои 2 Видеои 3 Манбаи 4 Манбаи 5

Ин ҳақиқатро, ба фикри оҷизонаи ман, ҳар инсони оқил тасдиқ мекунад; аз ин рӯ, камина гумон мекунам, ки бояд чораи ба мактабҳо баргардонидани муаллимони марди қавӣ ва оқил, соҳибилм ва тадбирнокро дид. Дар заминаи он ки ҳоло ҷавонони мо бемасъулият, муфтхӯр ва ба барпо кардани оила омода нестанд, низ сабабҳое, ки мо гуфта гузаштем, хобидаанд. Ба наздикӣ лоиҳаи онлайни “Характер”-ро оғоз карда будем. Мақсад – ташаккули характери мардона дар ҷавонон; тарбияи табиате, ки ба ваъдааш вафо мекунад; оилапарвар аст; занонро қадр мекунад; ба худ бовар дорад. Ин аз як қатор марҳилаҳои амалӣ иборат аст. Дар доираи эълони ҳамин лоиҳа навишта будем: “Дар писароне, ки дар мактабҳо 12 сол аз омӯзгорони зан таълим гирифтаанд, характери мардона ташаккул намеёбад. Аз ин рӯ, имрӯз дар ҷавонписарони 18-сола ҳанӯз ҷаҳонбинӣ вуҷуд надорад, дар ҳаракатҳо, ҳиссиёт ва муносибатҳои онҳо хусусиятҳои занон ба чашм мерасад. Дар натиҷаи тарбияи зан писар аз қатъият, яксуханӣ, дағалӣ, мардонагӣ ва тафаккури тадбирноки хоси мард маҳрум шуда калон мешавад”. Маҳз ба ҳамин қисмаш аз ду нафар муаллимаи зан эътироз омад. Яке аз онҳо: “Ман ҳамчун омӯзгори 20-сола ин мактубро ба шумо менависам. Агарчи пости охирини навиштаатон барои мардон бошад ҳам, инро ман таҳқир ба устодони зани мисли худам медонам. Умри худро ба таълими кӯдакон бахшида, машаққатҳои ин роҳро гуфтем майлаш, бигзор ояндаи ҳамин кӯдакон бузург бошад, худро тасаллӣ дода, акнун аз шумо чунин суханонро бишнавем? Кори хубе накардаед. Афсӯс”, – гуфта навиштаанд.

Дигаре бошад: “...пости шумо дили устодони занеро, ки аксарашон калонсол буда, оилаашонро бо роҳи ҳалол сарпарастӣ мекунанд, мешиканад. Майлаш, агарчи ҳақиқат бошад ҳам, шояд набояд ин тавр ба миён мегузоштед”, – гуфтаанд. Устодони мӯҳтарамам! Барои он ки суханонам дили шуморо озурда кард, узр мепурсам. Барои изҳори фикр ва навиштани мактуб ташаккур! Дар ин ҷо ҳеҷ гуна таҳқир ба шумо вуҷуд надорад ва инкори меҳнату машаққати шумо ҳам нест, балки баёни ҷиддияти вазъият ҳаст. Дар матне, ки ҳар дуи шумо навиштаед, ҳам ҳассосияти хоси занон эҳсос мешавад. Баръакс, эътирофи «Акром Малик, рост мегӯед, агар дар мактабҳои мо устодони мард зиёд шаванд, хуб мешуд» айни сухани амиқ мебуд. Инчунин, аз калимаи «хотин» ранҷидаанд, ҳол он ки калимаи «хотин» дар асл маънои зани роҳбари давлатро дорад. «Аёл» бошад, мазмуни ғамхори оиларо дорад. 👉 Нигаред. Биёед, ба ҳақиқат рост нигарем, ба ҳаёт назар афканем ва эътироф кунем, ки имрӯз ба писарон тарбияи ҳақиқии мардона намерасад ва чораи аз ҷиҳати амалӣ ҳал кардани масъаларо бинем. Вагарна, мо дар ин масъала дар гирдоби мушкилоти боз ҳам ҷиддитар мемонем. Хатари ба таври фоҷиабор зиёд шудани ҳолатҳои вайроншавии ориентатсияро низ аз назар дур надорем. Бештар сар шиканем, ки писарони мо, ки ҷаҳонбиниашон ҳанӯз мисли ҷаҳонбинии кӯдак мемонад, фардо оиларо чӣ гуна идора хоҳанд кард. Он гоҳ суханони мо ба шумо намехалад, балки бисёр маъқул омада, ба дастгирӣ шурӯъ мекунед. Умедворам, ки хоҳарони мӯҳтарами муаллимаи мо ин назарҳои моро дуруст фаҳмиданд ва дар тарбияи фарзандони худ низ ин ҷиҳатро ба ҳисоб мегиранд. Ба ҷавононе, ки касб интихоб мекунанд, мегӯем: дӯстони азиз! Омӯзгор шавед! Имрӯз мактабҳо ба устодони мард мӯҳтоҷанд, қарори шумо барои ояндаи тамоми Ватан ва халқ муҳим аст! Ба мактабҳо баргардед, муаллимони мард!

Акром МАЛИК