Умр дасти одамро маҳкам дошта мебарад. Инсон маҳкум аст, ки мисли кӯдаки хурдсол аз пайи он равад. Вале агар…

Умр дасти одамро маҳкам дошта мебарад. Инсон маҳкум аст, ки мисли кӯдаки хурдсол аз пайи он равад. Вале агар вазъиятро каме фоҷиавӣ тасвир кунем, чунин манзара намоён мешавад – умр ба гардани инсон занҷир андохта, ӯро кашола мекунад.

Шояд расми рӯҳбахше кашем-чӣ – инсон пешопеши умр ҷасту хез карда давида меравад. Боз ҳам баландтар равем – инсон худаш умрро пешво шуда мебарад. Умр – магар пораи аз як қисми вақт кандашуда нест, ки ба инсон дода шудааст? Пас умри ҳама аз вақти бузург пора-пора бурида гирифта шудааст? Ё он обест, ки аз дарёи вақт чен карда дода шудааст? Ҳама онро менӯшанд? Дар дасти ҳама зарфест – ба зарф оби вақт рехта шудааст, нӯшида-нӯшида тамом мекунем.

Ин обро чӣ чиркин мекунад? Адоват? Ҳасад? Ҷаҳолат? Разолат? Ҳар чизи ба инҳо монанд чиркин мекунад. Он гоҳ мо оби лойолуд нӯшида истодаем-дия! Дар дохили тани инсон рӯҳаш зиндагӣ мекунад. Агар аз ягон ҷои тан сӯрохи хурде кушода шавад, рӯҳ метавонад аз ҳамон ҷо барояд. Чӣ гуна ки ҳавои дар пуфак маҳбус аз сӯрохи хурд зуд мебарояд, рӯҳ низ аз сӯрохи хурди ҷисм мебарояд.

Агар ин ҷой зуд табобат карда нашавад, ямоқ карда нашавад, рӯҳ дар атрофи ҳамин сӯрох азоб мекашад. Зеро баромадани рӯҳ аз вуҷуд бисёр дардовар мегузаштааст.

Вақте ки бо касе муошират мекунем, дар асл бо рӯҳи ӯ муошират мекунем. Агар касеро фаромӯш карда натавонем, рӯҳи ӯро фаромӯш карда наметавонем. Агар ҷисм дур равад, рӯҳ дар ин қафас рафт, рӯҳи ту дар қафас бошад, ба маҳбуби худ расида натавониста, питир-питир карда, худро мисли парранда ба панҷараи қафас мезанад.

Тасаввур кунед, агар мо ба рӯҳамон обе бо номи умрро бо адоват ва ҳасад, ҳирс ва шаҳват чиркин карда нӯшонем, ҳолаш чӣ мешавад. Вазнинӣ ва беҳолии мо, нотавонӣ ва рӯҳафтодагии мо аз бемории рӯҳамон аст.

Мо ба ӯ заҳр нӯшонда, ба ин ҳол андохтем. Барои пок кардани он доруи зикрро бинӯшем. Пайваста доруи зикрро бинӯшем.

Агар одам рӯҳашро бо ақл ва амали солеҳ ҳифз накунад, шайтон онро занҷирбанд мекунад, нафс соҳиб мешавад. Рӯҳе, ки аз як тараф нафс, аз тарафи дигар шайтон занҷир задааст, дар ҳоли зор нола мекунад. Ҷисм бехабар аз он ки чӣ мекунад, ҳар чӣ кунад, мекунад. Ҳар чӣ гӯяд, мегӯяд.

Агар ба якдигар раҳм накунем, ба раҳмати Аллоҳ умед бастанамон беҳуда аст. Агар якдигарро набахшем, гумон кардан, ки Худо маро мебахшад, бефоида аст.

Агар ба якдигар ёрӣ надиҳем, аз Худо ёрӣ интизор шуданамон натиҷа намедиҳад.

Касе, ки мегӯяд Худоро дӯст медорам, агар офаридаҳои Ӯро дӯст надорад, аз муҳаббат маҳрум мемонад.

Касе, ки дӯстони Худоро дӯст намедорад, дӯстии Худоро намеёбад.

Шарт аст, ки касе раҳмат мехоҳад, раҳм нишон диҳад, касе афв мехоҳад, афв кунад, касе ёрӣ мехоҳад, ёрӣ диҳад ва касе муҳаббат мехоҳад, дӯст дорад, касе дӯстӣ орзу мекунад, дӯст буда тавонад.

Он гоҳ оби умр пок шуда, агар онро нӯшем, заҳролуд намешавем. Валлоҳу аълам.

Акром МАЛИК