БОБИ ҲАЖДАҲУМ

БОБИ ҲАЖДАҲУМ

БЕВАГӢ ВА ИЗДИВОҶИ ДУЮМ

Зане, ки шавҳараш мурдааст, ва марде, ки занаш мурдааст – ҳар дуи онҳо бева номида мешаванд. Инчунин зане, ки аз шавҳар ҷудо шудааст, ва марде, ки занашро талоқ додааст, низ бева ҳастанд. Ҳамчун ҳаммаънои ин калима калимаи «тул» низ истифода мешавад.

Ҳар мард ё зан пас аз он ки аз ҷуфти ҳалоли худ ҷудо мешавад, беҳтар аст, ки дубора оила барпо кунад. Албатта, ҳар қадар тоқат кардан ба машаққати танҳоӣ вазнин бошад, бардоштани бори зану шавҳарӣ низ он қадар сабук нест. Баробар кардани ин ду ҳол он қадар дуруст намебошад – дар натиҷаи оила барпо накардан инсон бенасл мемонад, бефарзанд мегузарад, дар натиҷа хатари бо танҳоӣ ва озурдагӣ анҷом ёфтани умраш ӯро таъқиб мекунад. Агар Худо ба одами оиладор як бахти нек ато кунад, яъне ҳар кӣ ба бӯи нохуши шавҳар ва талхии зан тоқат кунад, фарзандони меҳрубону вафодор ба воя расонида, ба чеҳраҳои мисли гул зебо ва мисли офтоб дурахшонашон нигариста, дилаш аз сурур ва шодӣ пур мешавад.

Аз танҳоӣ дида оила барпо кардан афзалтар менамояд.

Агар касе танҳо зистанро хоҳад, ба танҳоӣ ба васвасаҳои шайтон ва нафс тоб овардан барояш хеле душвор аст. Инчунин ба сари танҳо санги маломат бисёр меборад.

Оила барпо кардан як сабаби канда нашудани насл ва инчунин имконияти захира кардан барои охират аст. Агар инсон фарзанди нек тарбия карда тавонад ва бо имон бимирад, аз ҳар амали неки фарзанд ба ӯ аҷр мерасад. Албатта, истисно кардан мумкин нест, ки аз амали бадаш низ азият мекашад. Агар бо тақдир ҳамсари инсон вафот кунад ё ҷудо шаванд, пас аз гузаронидани муддате, хаёлашро ҷамъ карда, зиндагиашро аз нав сохтанро оғоз кардан мақбул аст. Аммо дар давраи бевагӣ беҳтар аст, ки одам худро маҳкам нигоҳ дорад. Хоҳ мард бошад, хоҳ зан, ба баҳонаи ҷуфт ҷустан ба корҳое, ки ӯро беобрӯ мекунанд, даст назанад.

Ба марди корадону нонёб, ба зани боҳаёву иффатнок, рӯзгордӯсту содиқ ҳамеша ҷуфти ҳалол пайдо мешавад. Баръакс, бозори онҳое, ки сабуксаранд ва абрую чашм ранг карда, худро ба бозор мебароранд, касод аст – ба ӯ ҳамаи одамони бетарбия мисли ба фоҳиша нигоҳ мекунанд. Аз ин рӯ, ба мақсад мувофиқ аст, ки занони бешавҳар дар ҷустуҷӯи шавҳар ба ҳар марди раҳгузар ишва накарда, худро маҳкам нигоҳ дошта нишинанд – албатта, касе меояд, ки қадрашро медонад.

Атрофиён бояд аз маломат кардани бевагон худдорӣ кунанд ва агар имкон бошад, онҳоро бо ҷуфти хуб рӯ ба рӯ кунанд. Албатта, ин маънои онро надорад, ки дар ТВ ё радио, ё дар канали телеграм эълон деҳ, ки ба ман шавҳар ё зан лозим аст. Ин услубест, ки ҳамияту иффат қабул намекунад; мегӯянд, имрӯз баъзеҳо ҳамин гуна роҳи виртуалии даллолиро интихоб карда, рӯзгор мегузаронидаанд. Ба назари мо, одами оқил бо чунин тиҷорати арзону паст шикам сер намекунад, фарзанд намепарварад. Мардон ё занони ҳамиятманду иффатнок низ аз чунин растаҳо барои худ соҳиб намеҷӯянд.

Калонсолони зани бева – падару модар, амаку тағо, аммаю хола, бародаронаш бояд ӯро ҳимоя кунанд. Бояд аз гарму сарди ҳолаш хабар гиранд, агар хостгори хубе пайдо шавад, сарпараст шуда, ӯро бо иззат ба шавҳар диҳанд.

Наздикони марди бева набояд бекор нишинанд, бояд аз маҳалла барояш занони ботаҷрибаву иффатнокро пурсуҷӯ карда ёбанд.

Агар бо тақдир оила барпо карда, тарбияи фарзандандар ба зимма афтад, касе ки ин масъулиятро бо шараф адо мекунад, бурд мекунад. Ҳам аз мард ва ҳам аз зане, ки бори дуюм оиладор шудаанд, талаб карда мешавад, ки ба ҳиссиёт роҳ надода, бо ақл ва вазнинӣ рафтор кунанд. Мақбул аст, ки онҳо якдигарро эҳтиёт кунанд, ба якдигар зулм накунанд, хусусан занон аз макр худдорӣ кунанд ва ширинсухан бошанд. Зеро онҳо кӯдаки хурдсол нестанд, як бор оилаи бунёдшуда вайрон шудааст ё марг рух додааст, пас бояд шукр ва сабрро нигоҳ дошт. Кори хуб аст, ки наздиконашон низ барои он ки зану шавҳар ба якдигар пайванд шаванд, хоҳ бо роҳи моддӣ, хоҳ маънавӣ кумак кунанд.

Ҳеҷ гоҳ ба фарзандандар зулм накунед, ятимро хор накунед, инчунин фарзандони андар низ падар ё модарандареро, ки баъди падар ё модарашон пайдо шудааст, хор накунанд. Балки онҳоро низ мисли падару модари худ иззат кунанд.

Зану шавҳароне, ки як бор сарашон ба девор хӯрдааст, дубора сар ба девор назананд.

Агар зан аз шавҳар баромада, пайдарпай ба шавҳар баромаданро идома диҳад, мард ҳам зан гирифта, зан талоқ доданро идома диҳад, ин на барои обрӯи ӯ ва на барои шарафаш некӣ нест. Зану шавҳарӣ пеш аз ҳама маънои сабр ва ҳилмро дорад. Муҳаббат баъдтар меояд.

Имрӯз дар қонун дар масъалаи зани дуюм мусбат сухан гуфтан манъ аст. Тарғиби он ба ҷиноят баробар карда шудааст. Аз ин рӯ, мо бе тарғиби бисёрзанӣ мегӯем, ки агар занон бо ихтиёри худ ба касе ҳамчун зани дуюм ба шавҳар баромада бошанд, худро таҳқиршуда ҳис накунанд. Мақоми ҳар никоҳ дар назди Худо якхела аст. Ба шавҳар бо садоқат ва муҳаббат итоат кунанд, ки Худо мукофоти ҳар гуна сабрро зебо медиҳад.

Хусусан, ҳар марде, ки мардонагӣ карда, зани дигареро ба никоҳи худ даровардааст, ӯ низ ба ин машаққат тоқат кунад. Ду занро аз ҳар ҷиҳат баробар нигоҳ дорад ва ба занон зулм карда, дар назди Худо гунаҳкор намонад.

Ду ё зиёда зан гирифтан барои мард бори ҷиддист. Дарду азоби он бисёр аст. Дар ин дунё азоби ин кор бузург аст, аз рӯи он метавон пурсишу ҷазои охиратро тасаввур кард. Зеро марде, ки дар миёни занонаш адолат карда натавонистааст, дар рӯзи қиёмат як тарафаш фалаҷ шуда зинда мешудааст.

То кунун ҳеҷ яке аз мардони инсофдоре, ки занонашро зиёд кардаанд, ин корро ба дигарон тавсия накардааст. Аммо набояд фаромӯш кард, ки ҳар қадар машаққат бузург бошад ва инсон ба он бо матонат тоқат кунад, мукофот низ мувофиқи он меояд.

Хулосаи асосии сухани мо ин аст, ки инсон дар ҳар ҳолат, сарфи назар аз он ки мард аст ё зан, барои ҳифзи оила мубориза барад. Дар хаёли ҳар як одам андеша ва ташвише бошад, ки чӣ тадбир кунам, соҳиби чӣ гуна ахлоқ бошам, то оилаам ором ва устувор бимонад.

Танҳо аблаҳон қадри оиларо намедонанд ва танҳо ҷоҳилон ба пояи оилаи худ табар мезананд ва танҳо разилон ба оилаи дигарон дахолат карда, вайрон карданӣ мешаванд.

Акром МАЛИК