ON SEKİZİNCİ BÖLÜM

ON SEKİZİNCİ BÖLÜM

DULLUK VE İKİNCİ EVLİLİK

Kocası ölen kadına da, karısı ölen erkeğe de dul denir. Aynı şekilde kocasından ayrılan kadın, karısını boşayan erkek de duldur. Bu kelimenin eş anlamlısı olarak “tul” kelimesi de kullanılır.

Her erkek ya da kadın için helal eşinden ayrıldıktan sonra evlenmek hayırlıdır. Elbette yalnızlığın meşakkatine katlanmak ne kadar ağırsa, karı-kocalığın yükünü taşımak da o kadar hafif değildir. Ancak bu iki hâli eşit tutmak pek doğru görünmez: evlenmeyen insan nesilsiz kalır, evlatsız ömür sürer, sonunda ömrünü yalnızlık ve kırgınlık içinde tamamlama tehlikesi peşini bırakmaz. Aile kuran insana ise Allah güzel bir saadet ihsan ederse, yani kim kocanın kokusuna ve kadının hırçınlığına katlanırsa, şefkatli ve vefalı evlatlar büyütür, onların gül gibi güzel, güneş gibi parlak yüzlerine bakıp kalbi sürur ve sevinçle dolar.

Yalnızlıktansa aile kurmak daha üstün görünür.

Yalnız yaşamak isteyen birinin şeytanın ve nefsin vesveselerine tek başına göğüs germesi epey zordur. Ayrıca yalnız başa çok kınama taşı yağar.

Aile kurmak neslin kesilmemesine bir sebep, aynı zamanda ahiret için azık hazırlamanın bir imkânıdır. İnsan hayırlı bir evlat yetiştirebilir ve imanla ölürse, evladın her güzel amelinden ona da sevap ulaşır. Elbette kötü amelinden de azap çekebileceğini göz ardı etmek mümkün değildir. Kader gereği insanın hayat arkadaşı ölür ya da ayrılırsa, bir süre geçirip aklını toparlayarak hayatını yeniden kurmaya başlaması uygundur. Fakat dulluk döneminde insanın kendini sıkı tutması iyidir. Erkek olsun, kadın olsun, eş arıyorum diye kendini itibarsız düşürecek işlere el atmasın.

Eve kazanç getiren, eli işe yatan erkeğe; hayâlı ve iffetli, evine düşkün ve sadakatli kadına her zaman helal bir eş çıkar. Aksine, hafifmeşrep olup kaşını gözünü boyayarak kendini pazara çıkaranların pazarı kesattır; terbiyesiz insanların hepsi ona fahişeye bakar gibi bakar. Bu yüzden kocasız kadınların koca bulmak için önünden geçen her erkeğe süzülmeyip kendilerini sıkı tutarak oturmaları en doğrusudur; elbette onu değerli bilecek biri gelecektir.

Çevredekiler dulları kınamaktan sakınmalı, imkân varsa onları iyi bir eşle karşılaştırmalıdır. Elbette bu, televizyonda, radyoda ya da Telegram kanalında “Bana koca ya da karı lazım” diye ilan ver demek değildir. Bu, hamiyet ve iffetin kabul etmeyeceği bir yoldur; bugün bazılarının çöpçatanlığın işte böyle sanal bir yolunu seçerek geçimini sağladığı söyleniyor. Bize göre aklı başında bir insan böyle ucuz ve bayağı bir ticaretle karın doyurmaz, çocuk büyütmez. Hamiyetli ve iffetli erkekler ya da kadınlar da böyle tezgâhlarda kendine eş aramaz.

Dul kadının büyükleri, yani anne babası, amcası dayısı, halası teyzesi, ağabeyleri ve kardeşleri onu korumalıdır. Onun her ihtiyacıyla ilgilenmeli, iyi bir görücü çıkarsa başında durup onu izzetle gelin etmelidirler.

Dul erkeğin yakınları da boş durmayıp mahalleden ona olgun, iffetli kadınları soruşturup bulmalıdır.

Kader gereği aile kurulduktan sonra üvey çocuk yetiştirmek omuza düşerse, bu sorumluluğu şerefle yerine getiren kazanır. İkinci kez evlenen erkeğin de kadının da duygulara kapılmadan akıl ve vakarla hareket etmesi gerekir. Birbirlerini kollamaları, birbirlerine zulmetmemeleri, özellikle kadınların hileden sakınıp tatlı dilli olmaları uygundur. Çünkü onlar küçük çocuk değildir; bir kez kurulan yuva yıkılmış ya da ölüm yaşanmıştır, demek ki şükrü ve sabrı elden bırakmamak gerekir. Yakınlarının da karı-kocanın birbirine kaynaşması için gerek maddî gerek manevî yoldan yardımcı olmaları güzel bir iştir.

Asla üvey çocuğa zulmetmeyin, yetimi hor görmeyin; aynı şekilde üvey evlatlar da anne ya da babalarının ardından hayatlarına giren üvey anne babayı hor görmesinler. Bilakis onlara da öz anne babaları gibi hürmet etsinler.

Başı bir kez duvara çarpmış karı-kocalar bir daha başlarını duvara vurmasınlar.

Kadın kocadan ayrılıp tekrar tekrar kocaya varsa, erkek de evlenip boşanıp dursa, bu ne onun haysiyeti ne de şerefi için hayırlıdır. Karı-kocalık her şeyden önce sabır ve hilim demektir. Sevgi sonra gelir.

Bugün kanunda ikinci eş meselesinde olumlu konuşmak yasaklanmıştır. Bunu teşvik etmek suçla bir tutulmuştur. Bu yüzden biz çok eşliliği teşvik etmeden şunu söylüyoruz: Kadınlar kendi istekleriyle birine ikinci eş olarak varmışlarsa, kendilerini aşağılanmış hissetmesinler. Her nikâhın Allah katındaki makamı birdir. Kocalarına sadakat ve sevgiyle itaat etsinler ki Allah her sabrın mükâfatını güzelce verir.

Özellikle mertlik edip ikinci bir kadını nikâhlayan erkek de bu meşakkate katlansın. İki eşini her bakımdan eşit tutsun ve kadınlara zulmedip Allah katında da günaha girmesin.

İki ya da daha fazla eş almak erkek için ciddi bir yüktür. Onun acısı ve azabı çoktur. Bu dünyada bu işin azabı büyüktür; buna bakıp ahiretteki hesabı ve cezayı tasavvur etmek mümkündür. Çünkü eşleri arasında adaleti sağlayamayan erkek kıyamet günü bir tarafı felçli olarak dirilecekmiş.

Şimdiye kadar eş sayısını çoğaltan insaflı erkeklerin hiçbiri bu işi başkasına tavsiye etmemiştir. Fakat unutmamak gerekir ki meşakkat ne kadar büyük olursa ve insan ona metanetle katlanırsa, mükâfat da ona göre olur.

Sözümüzün asıl özeti şudur: İnsan her ne hâlde olursa olsun, erkek ya da kadın olmasına bakılmaksızın, aileyi korumak için mücadele etsin. Her insanın aklında “Nasıl bir tedbir alırsam, nasıl bir ahlâka sahip olursam ailem huzurlu ve sağlam kalır?” diye bir düşünce ve kaygı dolaşsın.

Ancak ahmaklar ailenin kıymetini bilmez, ancak cahiller kendi ailesinin temeline balta vurur ve ancak alçaklar başkalarının ailesine el uzatıp onu yıkmaya çalışır.

Akrom MALIK