БОБИ ШАШУМ

БОБИ ШАШУМ

Фасли дуюм

Интихоби домод

Интихоби домод, табиист, аз интихоби арӯс ба куллӣ фарқ мекунад. Агар дар интихоби арӯс пеш аз ҳама оила ба назар гирифта шавад, дар остонаи зан гирифтан дар чӣ ҳол будани ҷавон муҳим аст. Вақте ки «дар чӣ ҳол» мегӯем, пеш аз ҳама саломатии ҷисмонӣ ва маънавии ӯ ва соҳиби ягон касбу ҳунар будани ӯро дар назар дорем. Биёед таҳлил кунем, ки саломатии ҷисмонӣ чист. Ин солимии чор узви ҷавон аст. Албатта, нуқсонҳои муайяне, ки модарзодӣ ё бо сабабҳои аз худи инсон вобастанабуда пайдо шудаанд, ба ҳисоб гирифта намешаванд. Вале машғул шудани ҷавонмард бо тарбияи ҷисмонӣ барои ӯ сифати мусбат аст. Дар бораи ҷавоне, ки субҳ медавад, ба турник худро мекашад, шино мекунад ва умуман ба саломатии ҷисмонӣ ва шакли ҷисми худ беэътино нест, ҳадди ақал хулоса кардан мумкин аст, ки қатъиятнок аст. Либоспӯшӣ, мӯй ва ба худ нигоҳубин кардани ҷавон нуқтаи дуюми қобили диққат аст. Пироҳани остинаш дароз, шими мӯътадил, мӯйи кӯтоҳ ва симои ба ин монанди шоистаи табиати мард инъикоси олами ботин аст. Ҷавоне, ки дӯст медорад мӯяшро мисли сабад карда, ҷилвагарона гардад, ҳанӯз ба марҳилаи мардонагӣ ворид нашудааст, ҷаҳонбиниаш комилан ташаккул наёфтааст, ӯ танҳо кӯдакест, ки дар марҳилаи наврасӣ зиндагӣ карда, худро намоиш медиҳад, бас. Зеро дилу ақли болиғ иҷозат намедиҳад, ки бо симои сабуксарона дар ҷомеа зоҳир шавад. Намудҳои ноаёни бемориҳо бисёр зиёданд. Дар миёни онҳо хатарнок ва табобатнашавандаҳо, яъне онҳое, ки оқибаташон фоҷиабор анҷом меёбад, хеле зиёданд. Аз ин рӯ, имрӯз муоинаи тиббии номзади домодӣ аҳамиятнок аст. Падари духтар бояд натиҷаҳои боэътимоди таҳлилҳои хун ва ғайраро бинад. Дар ин масъала ғафлат кардан мумкин нест. Тарафи домод низ бояд инро дуруст қабул кунад. Ҳеҷ як падару модари солимфикр розӣ намешавад, ки духтари мисли гавҳараки чашм парваридаашро ба ҷавони гирифтори дарди бедаво диҳад ва ин табиист. Аммо дар масъалаи саломатии маънавӣ гап ин аст, ки эътиқоди ҷавон бояд солим бошад. Яъне пеш аз ҳама бояд сатҳи динии ӯ санҷида шавад. Дар ин масъала падару модари духтар метавонанд аз ягон аҳли илм хоҳиш кунанд, ки қарорҳои ҷавонро дар ин боб як бинад. Инчунин, аз ғалбер гузаронидани назарҳои ӯ вобаста ба давлат ва сиёсат низ мақбул аст, зеро дар ин масъала дар нуқтаи кофӣ ва дуруст будани ҳар мард сифати хуб аст. Муносибати ҷавон бо калонсолон, шафқаташ ба хурдон, эҳтиромаш ба занон, ақлу фаросат, одобу ахлоқ, масъулиятшиносӣ ва яксуханӣ, вазминию ботамкинии ӯ аз назар дур дошта намешаванд. Дар ин масъалаҳо матлуб аст, ки падари духтар бо домоди оянда дар ҳузури бародаронаш, хусурбачаҳо, яъне тағоҳои духтараш ва чунин хешовандони бомаърифат суҳбат кунад. Агар саволҳои гуногун дода шаванд, ба он ки ҷавон худро чӣ гуна нигоҳ медорад, диққат карда шавад ва баъд бо маслиҳати беғараз ба як қарор оянд, хайр мешавад. Албатта, дар интихоби домод аз маҳаллаи наздик будани ӯ ва мӯҳтарам будани падару модараш низ яке аз меъёрҳои асосии арзёбӣ аст. Ба як ҷавон чил ҳунар кам аст. Пештар ба домодҳои оянда ҳезум шикастан мефармуданд. Имрӯз агарчи маҳз «ҳезум шикаста деҳ» гуфта нашавад ҳам, ба ягон шакли муқобили он ниёз ҳаст. Бобоямон ҳазрати Баҳоуддин Муҳаммад Нақшбанд қуддиса сирруҳу пеш аз қабул кардани касоне, ки мехостанд мурид шаванд, албатта, талаб мекардаанд, ки ягон ҳунар омӯзанд. Одами беҳунарро ба сафи муридон ҳамроҳ намекардаанд. Зеро агар мард барои худ воситаи ҳалоли рӯзгор дошта бошад, аз хатари тамаъкорӣ дур мебошад. Аз ин рӯ, ба мақсад мувофиқ аст, ки домоди оянда аз уҳдаи ягон кори дастӣ барояд. Дар пойтахти мо курсҳои омодагӣ ба арӯсӣ ҳастанд. Вале курси омодагӣ ба домодиро ҳанӯз надидаем, ҳол он ки ба ақлу мантиқ рост меояд, ки ҷавонмард назар ба духтар бештар барои оила махсус омода шавад; инчунин, талаби ҳаёти замони имрӯз низ ҳамин аст.

Хуб аст, ки падарони духтарон аз ҷавононе, ки мехоҳанд домодашон шаванд, талаб кунанд, ки ягон ҳунари мушаххас дошта бошанд. Агар ҷавон барои гирифтани як духтари хуб шартҳои муайянро иҷро кунад, боз ҳам беҳтар аст. Он гоҳ ӯ қадри занро медонад, намезанад, эҳтиёт мекунад, зуд талоқ намедиҳад. Ҷавони ҳақиқӣ барои духтари хуб аз озмоиш мегузарад. Агар дар хостгоре, ки мехоҳад домод шавад, ҳунар набошад, рафта омӯзад. Диплом дигар аст, ҳунар дигар. Падаре, ки духтарашро зебо тарбия кардааст, аз пеш гузоштани талабҳо ба домодҳо ибо накунад. Барои он ки фардо пушаймон шуда, оҳу воҳ накунад, духтарашро ба дасти боэътимод супорад. Домодро ҳафт бор аз ғалбер гузаронад. Мубориза бурдани ҷавонмард барои духтари хуб фазилати ӯст, ҳеҷ ҷояш кам намешавад; табиист, ки падару модари домод инро дарк карда, ба он ки писарашон мард шуда, аз озмоиш гузарад, тоқат кунанд. Зан гирифтан – ин маънои ба мардонагӣ қадам ниҳоданро дорад. Ин тӯйи пурғавғо ва бо сабуксарӣ ҷаҳидан нест. Дар дунё на ҳама соҳибилм мешаванд. Агар номзади домодӣ илми хеле амиқ надошта бошад ҳам, хуб аст, ки мухлиси аҳли илм бошад. Агар илмаш лабрез набошад ҳам, ахлоқнок будани ӯ шарти асосист. Ба беахлоқону аҳмақон, беҳаёёну бешармон духтар надиҳед. Агар ҷавоне, ки мехоҳад зан гирад, канали telegram-и пур аз вайсаҳои беҳуда ё бо мақсади дигар дошта бошад, онро ҳам бояд санҷид. Беҳтар аст аз меъёрҳои гуногуни бемаънӣ, ки «ҷавон бой будааст, дар хориҷа хондааст, фалон будааст» мегӯянд, даст кашид. Дасткӯтоҳ, каме камбағал будани ҷавон табиист. Зеро ӯ акнун ҳаёти худро месозад. Баъд аз он ки падару модараш ӯро зандор мекунанд, барои занаш, барои фарзандони ояндааш кор мекунад. Асосан, танбал набошад, беахлоқ набошад, бас. Бо зан гирифтан баракат нозил мешавад. Агар аз ҷавононе, ки мехоҳанд бо роҳи илм раванд, хостгор ояд, ба онҳо бояд эҳтироми махсус нишон дод. Бо ҳилм ва ҳикмати бисёр ин номзад низ санҷида мешавад. Ба мутаносибии илм ва адаб диққат дода мешавад. Агар писанд ояд, ризоият дода мешавад; агар дил наравад, зебо рад карда мешавад. Талабҳое, ки мо зикр мекунем, набояд ба ҳеҷ кас машаққат намояд. Ин талабҳо бениҳоят одӣ ва ҳаётианд. Шояд аз ёдамон баромада бошад. Онҳое, ки мехоҳанд зан гиранд, низ хонда, барои худ хулоса бароранд. Онҳое, ки мехоҳанд духтар ба шавҳар диҳанд, низ ба ҳисоб гиранд. Зеро ин суханон аз они мо нестанд, балки суханони урфу одатҳо, зеҳният ва таҷрибаҳои мо мебошанд. Суханоне ҳастанд, ки ба одамоне, ки ҳаётро ҷиддӣ медонанд ва қабул мекунанд, равона шудаанд.

Акром МАЛИК