ON ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

ON ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

AİLEDE EV EŞYALARI, GİYİM VE SOSYAL MEDYA

Ev eşyaları her aile için bir ihtiyaçtır. Onları birkaç gruba ayırarak inceleyebiliriz: 1. Mutfak eşyaları. Buna kazan, ocak, tandır, leğen, kova, kepçe, büyük servis tabağı, tabak, kâse, piyale, kaşık, çatal, bıçak, mantı tenceresi, tava, kevgir, elek, sofra bezi, oklava ve hamur tahtası, kıyma satırı gibi eskiden beri kullanılan şeyleri katarsak, son zamanlarda kullanılan kıyma makinesi, ısıtıcı (mikrodalga fırın), buzdolabı, karıştırıcı (mikser) ve elektrikle çalışan diğer şeyleri de eklememiz gerekir. Yemek yemek insan hayatının ayrılmaz bir parçası olduğuna göre, yemek hazırlamak için gerekli şeyleri hazır tutmak, onları temiz saklamak da bir ihtiyaçtır. Şimdi şehirlerde birçok kişi dışarıda yemek yemeye, dışarıdan yemek sipariş edip getirtmeye alıştı. Ama bunun pek de iyi bir şey olmadığını önceki bölümlerde ele aldık. Bu sebeple mutfak gereçlerini hazır edip mutfağı da imrenilecek bir hâle getirmek gerekir ki evimizin hanımları onlardan gönül rahatlığıyla istifade etsinler. Çocuklarımızın annelerine, kızlarımıza, kız kardeşlerimize, kısacası mutfağı bir lezzet mekânı, bir gönül bayramı için vesile bilen kadınlarımıza güzel imkânlar hazırlayalım. İster ekmek, samsa pişirsinler, ister mantı ya da hanum yapsınlar, ister hasip doldurup çorba kaynatsınlar, ister et kavurup lagman çeksinler, ister çüçvara büküp dolma sarsınlar; mastava ile acabsanda, maş çorbası ile maşkiçiri, atala ile helvaytar, gilmindi ile katlama, dımlama ile kazan kebabı ve nihayet palov-hantöre ile şavla – hangisini hazırlayıp keyifle sofraya getirmek isterlerse, bütün “silahlar” hazır dursun! Et ile kuyruk yağı, havuç ile patates, soğan ile sarımsak, dolmalık biber ile acı biber, pirinç ile karabuğday, nohut ile fasulye, maş ile mısır, kısacası yemek için gerekli şeyler de bol bol bulunsun. Şeker ve nabat şekeri, akkant ile pervarde, bal ve tereyağıyla da tedarik edelim. O zaman hanımlar mutfak gereçlerini göz bebekleri gibi korusunlar, malzemeleri gram gram, yani miskal miskal kullansınlar; ev idaresi dediğin işte böyle bolluk ve refah içinde olsun! Kahvaltı ile öğle yemeğini, ikindi yemeği ile akşam yemeğini hazırlamak mutfakta kendine has bir merasime dönüşsün; bütün aile fertlerini lezzetli yemeklerle ağırlayan kadınlarımız huzur ve rahatlıkla dolsunlar, biz de dilimizden bal damlatarak onları övelim! En temel kuralı bir kez daha tekrarlayalım: her şeyi göz bebeğiniz gibi koruyun, bir tane de olsa piyale kırılmasın! Bir damla da olsa yağ yere damlayıp israf olmasın!

2. Ev aletleri. Mutfak eşyaları kadınların silahıysa, erkeklere de ev aletleri hizmet eder: çapa, kürek, tornavida, pense, testere, balta, çekiç, keser, mala, rende, çivi sökücü ve bunun gibi şeyler. Bu sıraya demir testeresi, budama makası, kazma-keser, matkap, taşlama makinesi, teneke makası, araba anahtarlarını da katmak mümkündür. Erkek kişi evindeki arızaları – duvarları sıvamayı, muslukları tamir etmeyi, sökülen, kırılan, kopan şeyleri onarmayı – mutlaka becerebilmelidir. Bunların hepsi aslında kolaydır, sadece biraz sebat ve dikkat ister, o kadar. Elbette avlulu evde yaşayan aile toprağın her karışını yeşertip şenlendirir; bu işe baş olmak da erkeğin görevidir. Mutfak eşyaları kendi dolabında durduğu gibi ev aletleri de ayrı bir odada saklanmalıdır; çünkü hizmet eden her aleti korumak onun hizmetini ödüllendirmektir. Ayrıca kasaplık, yani hayvan kesme konusunda da erkeğin tecrübesi olursa iyidir; böyle bir tecrübe edinilirse hayvan kesilecek bıçaklara ve bileği taşlarına da sahip olmak tavsiye edilir. Ailede gerekli olan aletler hakkında konuştuk, şimdi ise giyinme meselesine değineceğiz. Aklı olgunlaşmış kişi dar giysilerden ve parlak renklerden sakınır. Yani kolları uzun, çok da bol olmayan, ağırbaşlı elbiseler giyer. Sadece kadınların değil, erkeklerin de bileklerini ve baldırlarını açık tutmaktan sakınmaları edepten sayılır. Bu anlamda yaz kış kollu giysiler, rengi ciddi ve açık giysiler her kişiye yakışır; şüphesiz giyim bir zevk meselesidir, ama giysinin hava geçirmesi yerinde olur. Vefa her insan için gerekli bir hasettir, ama çok az insanda bulunur. Vefalı insan giysilerine bile vefa gösterir. Kaliteli bir giysi alıp onu uzun süre giymek kanaatten ve vefadandır. Her mevsim yeni elbise almak pek doğru değildir. Bunun iki sebebi olur: kalitesiz giysi seçildiği için o hizmet edemez; ikincisi, giysi kaliteli olsa bile yeni şeye düşkünlük, heva ve heveslere henüz galip gelinmediğinin delilidir. Şüphesiz ev ve sokak için ayrı giysiler olur. İnsan evde giydiği giysiyi çok yıpratır ve ev giysisi çabuk eskir. Eğer sokak giysisi de evde giyilirse, o da parlaklığını ve yeniliğini kaybeder. Oysa sokağa çıkan kişinin güzel ve yeni elbise giymesi makbuldür. Bununla insanların gözüne iyilik eder; insanlar güzel giyimli birini gördüklerinde kalplerine elde olmadan bir sıcaklık girer. Ayrıca bayramlar ve düğünler için de ayrı bir giysi saklanırsa iyi olur. Çünkü insanlar bayramlarda ve düğünlerde sevinirler, güzel ve yeni giysiler de keyfi yükseltir. Elbette giyim düşkünlüğü, kendini cilalayıp süslemekte aşırıya kaçmak ne kadar çirkinse, kendini ihmal etmek, kirli ve yırtık giysiler giymek, kendini fakir ve zavallı göstermek de o kadar hoş olmayan bir şeydir. Saçı ve sakalı düzeltmek, misk gibi güzel kokular kullanmak bir ihtiyaçtır. Yeni giysiler giyilirken küçük bir yıkanma, yani boyun ve elleri suyla temizlemek önemlidir; bu, giysiyi temiz tutmaya yardım etmekle birlikte insandan hoş olmayan koku çıkmasının da önüne geçer. Açık saçık, cicili bicili, dar mı dar giyinmek rezilliğe yakındır; saygın insan bol, sade ve ciddi, kapalı ve uzun giyinir. Spor için çıkarılmış giysileri spor ve ev için, sokak için ise kollu gömlek ve pantolon giymek makbuldür. Kadınların giyimine gelince, bu bilinen bir meseledir: kendine saygı duyan kadın yabancı gözlere, göstermesi caiz olmayan yerlerini göstermez; yarı çıplak gezip bununla övünen ahmakların safında durmaz, kendi özgürlüğünü ya da fikrinin hürlüğünü bedenini açıkta göstererek ispat edecek kadar cahillik etmez. Aynı şekilde başına bir örtü sarıp ona tesettür adını vererek belden aşağısını gözler önüne sermek gibi bir illetten de uzak durur. Kısacası giysi, insanın iç dünyasının dışarıdaki görünüşüdür de. Şimdi ise sosyal medyaya değinelim. Ailede gereksiz yere sosyal ağlarda aktif olmamak, türlü paylaşımların altına emoji koyup türlü türlü şeyler yazmaktan sakınmak temel kural olmalıdır. Genel olarak sosyal medyadan uzak durmak, ondan yalnızca belirli amaçlarla yararlanmak tavsiye edilir. Anne babalar çocuklarının eline telefon vermemeli, verirlerse de sürekli kontrol etmelidirler. En önemlisi, çocuğunuz vlogger ya da buna benzer bir zümrenin safına girip boş işlerle meşgul olup kalmasın. “Mümtaz Aile” risalesinde ailede karşılaşılabilecek bütün meseleleri kapsamaya çalışıyoruz. Bunda birbirine yakın konuları bir araya topluyoruz. Bu bölümde ev eşyaları, giyim ve sosyal medya konularını bir arada zikrettik. Çünkü bu konular ailenin iç ya da manevi değil, maddi-bedensel meseleleriyle ilgili göründü.

Akrom MALIK