OLTINÇI BOB
OILA QURIŞ Uçinçi fasl Sovçilik Eski zamonlarda sovçilar: “Ostonangizni supurgani keldik”, “Qulçilikka keldik”, – der edilar. Qizi borning nozi bor deya qizli uyning şartlari,…
Maqolalar
Akrom Malikning maqola va esselari: axloq, til, adabiyot va hayot haqida.
Hayotiy tajriba va ilm boyligiga qarab mumtoz matnlar turli yoşlarda turli qirralarini körsatadi.
Kafkaning “Jarayon”ini tugatdim. Sözboşida asar uslubi mijğov, ezma uslub deyilibdi, negadir. Aksinça, menga yoqdi. Inglizçasini kördim. Tarjimon Vafo Fayzullohga ofarin aytdim.…
Heç qaçon qandaydir jamoalar tuzişga urinmagan yaxşi. Har qanday jamoaning içida xoinlik yaşaydi. Odam…
Ikki odamning boşini ğoya asosida biriktiraman degan xayol xomdir. Ğoya emas, oç qorin va ovqat biriktiradi. Ğoya yagona odamda böladi, xolos. U jamoaning ildizidir, lekin öşa…
Taniqli bölaman degan öy qalbdagi kasallikdandir. Taniqli bölmoq, şon-şuhrat – bir kişini köpçilik bilişidir.…
Gapni taniqli bölmoq haqida boşlagan edik. Ming yil avval yozilgan kitoblarimizga köra, masalan, Rabğuziy hazratlarining “Payğambarlar tarixi”dan ma’lum bölişiça, Xudo aytadiki:…
OLTINÇI BOB
Ikkinçi fasl Kuyov tanlaş Kuyov tanlaş kelin tanlaşdan jiddiy farqlanadi, tabiiy. Kelin tanlaşda oila birinçi e’tiborga olinsa, yigitning uylaniş ostonasida qay şaklda ekanligi…
Insonlar bilan munosabatlarni uzmaslik ma’qul. Odamlar bilan uzoq vaqt aloqalarni saqlab qolgan yaxşi yoki…
Şakllangan inson yangi döstlar ortidan yugurmaydi yoki eski tanişlari bilan riştalarni kesişga işqiboz bölmaydi. Oqil kişi qadrdonlar qadrini biladi. Hamma gap ana şu eski…
Hayotimizdagi işlar ikki qismdan iboratdir: bizning ixtiyorimizdagi işlar, bizning ixtiyorimizdan taşqaridagi…
Inson soat neçada uxlaşi, uyğonişi; yaxşi sözlarni aytişi yoki yomon sözlarni tanlaşi; halol mehnat qilişi yoki harom-hariş yeb-içişi; ibodat qilişi yoki undan yuz ögirişi –…
OLTINÇI BOB
OILA QURIŞ Ikkinçi fasl Kelin tanlaş Avval sahifalarda aytilgan sözlarni qayta takrorlaymiz: öğil uçun jufti halolni tanlaş va olib beriş ota-onaning burçidir. Oila quriş, ya’ni…
Insonlarning aksari özlari xohlagan narsalarga işonadilar. Özlari haq deb bilgan narsa uçun dalil izlaydilar.…
Bu kabi misollarni yana keltirsa böladi: olamdagi barça yaratiqlar içidan olov-u, havo-yu, suvni topsa böladi va hokazo. Aytilmoqçi gap şulki, har narsaning zohiri u haqidagi…
Haqiqat hamma narsadan baland turadi.
Yaqinda maktabda öquvçi öqituvçiga qöl kötardi va bu juda katta şov-şuv böldi. Şunda qanday qilib öquvçilar bu darajaga qadar yetib keldi degan savol meni öylantirdi. Va…
Ahli dunyo – dunyo ahlining ziddi ahli Haqdir. Ya’ni Haq ahli. Ular dunyo bilan işi bölmagan, faqat Haq…
Ahli Haq bu dunyoni tark etuvçilar emas. Dunyoni bir ulov, arava yoki kema sifatida tasavvur etuvçilardir. Bu narsalarning har biri insonning maqsadga yetmoği uçun xizmat qilgan…
Qalbingga nazar sol: u döst xohlayaptimi? Kimdir bölsa-yu, u bilan ğam-qayğuyim arisa? U menga, men unga…
Unda bu sözlar sen uçun: iltimos, şoşilma! Avvalo, unday döst faqat bir inson bölişini bilib ol. Ikkinçidan, u döst qiyomatli bölişini unutma. Qiyomatli degani jahanmamga senga…
Dunyo ahli — dunyoni hamma narsadan afzal qöyuvçilardir. "Qisasi Rabğubuziy"da aytilişiça, hali Odam…
Muallif aytadiki, yer yuzida qolganlar dunyoni sevgan dunyo ahli — kofirlar edi. Jannatda qolganlar jannat ahli — möminlar edi. Xudoning huzuriga qaytganlar Xudoning döstlari,…
Sir eng buyuk kuç, eng mustahkam qudrat. Erkak sirini bersa, tuxumdan çiqqan jöjadek himoyasiz va zaif holga…
Erkakning siri nima? Birinçi sir bu – quvvat, kuç va imkoniyatdir. Quvvating çegarasi haqida heç qaçon bildirma. Kuçingni yaşir. Heç kim çamalay olmasin. Ikkinçi sir bu – mablağ.…
OLTINÇI BOB
OILA QURIŞ Birinçi fasl Zarurat Risolamizning asosiy qismiga kirib keldik. Oila quriş – umr savdosi. Har bir yigit va qiz oila quriş uning hayotidagi eng muhim masalalarning biri…
Unutiş — ulkan ne'mat. Agar unuta olmasa, ayrim xotiralar insonni halok qiladi.
Sirkani qoronğu yerga qöyib, qança uzoq yil saqlasang, şu qadar kuçli bölarkan, quvvati ziyoda bölar ekan, inson qalbida qolgan ayrim xotiralar ham sirka kabidir, uni qalb içiga,…
Iblisning sifatlaridan biri tuşkunligidir. Ya’ni iblis bu tuşkun va mahzundir. U Xudodan umid kesgan va…
Tuşkun odam ertadan yoruğlik körmaydi. Barça hodisalardan faqat fojia va azob axtaradi. Nekbin odam esa doimo osonlik va şodlik, farah va nişot ustidadir. Insonning tuşkun emas,…
Öz xulqi haqida qayğuradigan, öz adab va insofini tahlil etadigan hamda gözal axloq sari intiladigan odamning…
Yaxşilar gunoh va ma’siyatdan azoblanadilar va heç qaçon tubanlik çangalida qolib ketmaydilar. Ular nasihatdan ta’sirlanib, Xudodan pinhona ravişda yiğlab, yolvorib töğri yöl…
Bu olamning işi qiziq.
Aytiladiki, nifoqning sanalgan alomatlari törttaga yetadi: 1. Gapirsa, yolğon gapiriş. 2. Va’da bersa, bajarmaslik. 3. Omonatga xiyonat qiliş. 4. Kelişolmay qolsa, fojirlik qiliş…
Yaqin döstingni bir marta bölsa ham ğiybat qildingmi? Demak, unga xiyonat qilibsan…
Iltimos, eng yaqinlaringni ham, uzoqlaringni ham ğiybat qilma. Qalbingni xiyonatga örgatma.
Insondagi ayrim kasalliklarning yaşirin davri bölar ekan — xastalik jism içida berkinib ötirib, keyin fursat…
Xususan, johillik — ilmsizlik ham eng jiddiy kasallikdir, balki barça illatlarning onasi. Eng qiziği, insonlar jaholatni kasallik deb bilişmaydi. Jaholatni kasallik deb…
Dunyoga bölgan muhabbat qalblarni egallab olganiga dalillar:
1. Dam oliş bahonasida qalbning turli sayohatlarni yaxşi körişi, çet davlatlar, toğlar, dengizlar sari talpinişi hamda bu haqida imkon boriça hammaga bildiriş istagi. Normal holda…
BEŞINÇI BOB
JIGARLAR Jigar deb aka-uka, opa-singillarga aytiladi. Jigarning vazifasi qonni tozalab berişdan iborat, jigar işlamay qolsa, jism zahar bilan töladi. Jigar bu forsça söz,…
Yozuvçilik bu noyob iste’doddir. Juda köpçilik qalam tutişi mumkin, lekin çinakam iste’dod va qabuliyat juda…
Yozuvçi uçun eng avvalo, tuğma qobiliyat, ikkinçidan çuqur ilm (adabiy-nazariy ilmlar), uçinçidan hayotiy tajriba va albatta, toza va dardli, uyğoq va bezovta, ta’sirçan va hassos…